Deltacongres: Water- en bodem sturend voor de ruimtelijke inrichting

11 november 2021

De elfde van de elfde: niet alleen de start van het carnaval, maar ook de dag van het Deltacongres in carnavalsprovincie Limburg. Een congres waarbij deelnemers in congrescentrum MECC in Maastricht aanwezig waren, maar ook 1.500 mensen vanuit huis online meededen.



Gastheer Peter Glas, de Deltacommissaris, opende het congres door te stellen dat water het verbindende element is in alle transities die momenteel plaatsvinden, zoals de woningbouw. Water is het verbindende element. Volgens Glas is dat deze zomer door de watercrisis in Limburg duidelijker geworden dan ooit.

Watercrisis

Dat onderschreef Patrick van der Broeck, dijkgraaf van waterschap Limburg. “Voor de mensen in Limburg is de watercrisis nog niet afgelopen. Ze hebben er stress van, de schadevergoedingen zijn nog niet geregeld en waar haal je een aannemer vandaan om je pand te herstellen? Maar ik heb veel respect voor de veerkracht van de mensen.”

Communiceren

Ook demissionair minister van Infrastructuur en Waterstaat, Barbara Visser, haakte aan bij de watercrisis in Limburg. Zij zag tijdens haar bezoek aan de provincie nog veel onzekerheid en angst. “Daarom is het belangrijk dat we extra communiceren dat iedereen met schade dat meldt op een centraal punt.”

Klimaatverandering

Maar de minister keek verder dan alleen Limburg. “De werkelijkheid heeft altijd gelijk”, haalde ze de onlangs overleden klimatoloog Geert Jan van Oldenborgh aan. “Het klimaat verandert. Hoe gaan we daarop acteren? Door het water- en bodem systeem als sturend principe te kiezen. En niet alleen in de ruimtelijke inrichting, maar ook door burgers zelf. Neem het NK Tegelwippen. Daarmee zijn in totaal 23 voetbalvelden onttegeld.”

Scenario’s

Als Nederland krijgen we nog veel te doen, zei de minister ook. “We moeten ons voorbereiden op alle mogelijke scenario’s.” Visser benadrukte daarbij dat extra geld beschikbaar moet komen voor klimaatadaptatie. “Ik hoop dat er voor de kerst een nieuwe kabinet is, om samen met u de opgaves aan te pakken!”

Naar elkaar luisteren

In een paneldiscussie kwamen de verschillende belanghebbenden van water aan bod. Hoe zorg je ervoor dat de belangen van landbouw, natuur en bouw goed afgewogen worden? De conclusie was dat we vooral naar elkaar moeten luisteren, elkaars taal moeten leren verstaan en dat moeten worden gedacht in oplossingen. Ook zou er een taskforce moeten komen die alle bestaande kennis bij elkaar brengt.

Deelsessies

Het middagprogramma bestond uit een aantal deelsessies, zoals ‘Pappen en nathouden – Transities in het waterbeheer’, ‘Leren uit het buitenland’ en ‘KNMI Klimaatsignaal ’21 – Ons nieuwe klimaat’.

Lees alle verslagen van de dag in de Delta Nieuwsbrief

Bekijk het hele Deltacongres op YouTube

Deltacongres in Limburg in teken van aanpassen aan klimaat

8 november 2021

Op 11 november vindt het nationaal Deltacongres plaats voor iedereen die professioneel betrokken is bij de uitvoering van het Deltaprogramma. Het hoofdthema van het congres is: ‘Water als sturend principe’. Als partner van het Deltaprogramma is de Unie van Waterschappen betrokken bij verschillende onderdelen van het congres.



Nederland gaat de komende decennia op de schop. Wat betekent het als water het uitgangspunt vormt? Hoe kunnen we de nieuwe woningen op een veilige en klimaatbestendige manier bouwen? Hoe zorgen we voor voldoende beschikbaar zoetwater en voor welke uitdagingen staan we daarbij? Hoe richten we ons land zo in dat we de weersextremen beter kunnen opvangen? Al deze aspecten komen tijdens het Deltacongres aan bod.

Belang zoetwaterbeschikbaarheid

Tijdens de plenaire opening vertellen inwoners uit Limburg over hun ervaringen met het water. Demissionair minister van Infrastructuur en Waterstaat, Barbara Visser, is aanwezig en geeft een speech. In de Deltafilm belichten de bestuurders van de koepelorganisaties innovaties op het gebied van waterveiligheid, zoetwater en ruimtelijke adaptatie. Rogier van der Sande doet dit namens de Unie van Waterschappen over zoetwaterbeschikbaarheid.

Waterschappen in deelsessies

In de parallelsessies werken verschillende waterschappers mee. Zo werken Els Otterman (hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden) en Cor Beekmans (waterschap Drents Overijsselse Delta) mee aan de sessie ‘Klimaatneutraal en circulair versterken’.

Pappen en nathouden

Verschillende waterschapsprojecten komen voorbij in de sessie ‘Pappen en nathouden: Transities in het waterbeheer’. Jeroen Haan en Bert de Groot (dijkgraaf en dagelijks bestuurslid bij het hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden) praten erover mee.

Leren uit het buitenland

Hein Pieper (dijkgraaf van waterschap Rijn en IJssel) maakt zich in de sessie ‘Leren uit het buitenland’ sterk voor internationale kennisuitwisseling. Hij wordt bijgestaan door Mariska van Rijswijk van waterschap Brabantse Delta en Ellen te Boekhorst van waterschap Limburg.

Watercrisis Limburg

In het plenaire deel en in de parallelsessie ‘Watercrisis Limburg 2021’ wordt met onder meer vertegenwoordigers van waterschap Limburg teruggeblikt op de overstromingen van afgelopen zomer. Besproken wordt welke lessen uit deze watercrisis getrokken kunnen worden.

Het congres vindt dit jaar in hybride vorm (live én online) plaats vanuit het MECC in Maastricht. Aanmelden is niet meer mogelijk.

Meer over het Nationaal Deltacongres 2021

Deltaprogramma 2022: gevolgen klimaatverandering opvangen

22 september 2021

Op Prinsjesdag is het Deltaprogramma 2022 ‘Iedere schop in de grond klimaatbestendig’ aangeboden aan de Tweede Kamer. Deltacommissaris Peter Glas pleit hierbij voor een versterkte inzet op het opvangen van de gevolgen van het veranderende klimaat.



De overstromingen in Limburg en het recente IPCC-klimaatrapport onderstrepen volgens hem de urgentie voor extra inzet en versnelling van de uitvoering van maatregelen uit het Deltaprogramma. Peter Glas, Deltacommissaris: “Met de keuzes die het kabinet de komende jaren maakt voor woningbouw, landbouw, energie, natuur en economisch herstel wordt de ruimtelijke inrichting van Nederland voor de komende decennia vormgegeven. We moeten zorgen dat deze keuzes en maatregelen klimaatbestendig zijn zodat we in onze laaggelegen delta een goede toekomst hebben en Nederland ook aantrekkelijk blijft als vestigingsplaats voor bedrijven.”

Versterken uitvoeringskracht partijen

In zijn aanbiedingsbrief aan de Tweede Kamer vraagt Glas ook om extra investeringen die nodig zijn om de maatregelen van het Deltaprogramma op tijd uit te kunnen voeren. Hij adviseert een extra impuls van 800 miljoen voor de komende kabinetsperiode en 100 miljoen per jaar voor daarna.

Daarbij laat de Deltacommissaris weten dat aanpassen aan het veranderende klimaat een uitdagende opgave is. Hij adviseert het kabinet dan ook om de uitvoeringskracht van de partners van het Deltaprogramma te versterken door te investeren in voldoende kwaliteit en capaciteit bij alle partijen.

Verdubbeling investeringen zoet water

In het Deltafonds is daarnaast 250 miljoen euro gereserveerd voor de tweede fase 2022-2027 van het Deltaprogramma Zoetwater. Samen met een regionale cofinanciering van 540 miljoen euro wordt in de tweede fase een maatregelenpakket uitgevoerd met een omvang van circa 800 miljoen euro. Een verdubbeling t.o.v. de eerste fase 2015-2021.

De maatregelen zijn gericht op vasthouden en benutten van het zoet water dat we hebben. Dit moet leiden tot een grotere weerbaarheid in perioden van schaarste. “Dat is goed nieuws, want ondanks de natte zomer van 2021 hebben we in sommige delen van ons land nog steeds te maken met droogte. We moeten ook in de toekomst zorgen voor voldoende zoet water,” aldus Glas.

Lees het Deltaprogramma 2022

Deltacommissaris: versnellen nodig om doelen 2050 te halen

15 september 2020

Het kabinet heeft op Prinsjesdag namens Deltacommissaris Peter Glas het Deltaprogramma 2021 aangeboden aan de Tweede Kamer. Er wordt 100 miljoen euro extra beschikbaar gesteld voor zoetwatermaatregelen.



Opeenvolgende jaren met perioden van droogte, hitte en hoosbuien hebben de noodzaak voor scherpe doelstellingen voor waterveiligheid, zoetwaterbeschikbaarheid en ruimtelijke adaptatie bevestigd. Daarom is het Deltaprogramma voor de komende jaren aangescherpt.

Geen tijd te verliezen

“We hebben nog 30 jaar te gaan tot 2050, maar er is weinig tijd te verliezen, want de opgaven zijn groot”, zegt Deltacommissaris Glas.

Cora van Nieuwenhuizen, minister van Infrastructuur en Waterstaat, heeft daarom laten weten 200 miljoen euro beschikbaar te stellen voor cofinanciering van maatregelen tegen wateroverlast. Daarnaast komt er 100 miljoen euro extra uit het Deltafonds beschikbaar voor concrete maatregelen van het Deltaprogramma Zoetwater in de periode 2022 – 2027.

800 miljoen euro voor zoetwatermaatregelen

Samen met de toegezegde 75% cofinanciering uit de regio komt het totale budget voor de uitvoering van zoetwatermaatregelen in deze periode daarmee op ruim 800 miljoen euro. In de periode 2021 – 2034 is in het Deltafonds circa 18,6 miljard euro beschikbaar, waarmee het jaarlijkse budget gemiddeld op 1,3 miljard euro uitkomt.

Klimaatbestendig maken van vitale functies

De Deltacommissaris roept alle keringbeheerders en betrokken partijen op om alles op alles te zetten om de doelen voor waterveiligheid te realiseren. Ook vraagt Glas aandacht voor het klimaatbestendig maken van vitale en kwetsbare functies. Dit moet intensiever worden opgepakt. “De afgelopen maanden hebben we meer dan ooit ervaren hoe belangrijk het is dat onze vitale sectoren zoals de zorg, ICT en energie, gas- en drinkwatervoorziening kunnen blijven functioneren tijdens een crisis. Het klimaatbestendig maken van vitale en kwetsbare functies moet worden geïntensiveerd.”

Water sturend voor ruimtelijke inrichting

In het Deltaprogramma 2021 is daarnaast veel aandacht voor de verbinding tussen ruimte en water. De wateropgaven moeten meer sturend worden en randvoorwaarden gaan aangeven voor de keuzes in de ruimtelijke inrichting van Nederland. Dit betekent bijvoorbeeld dat het telen van bepaalde gewassen bij voorkeur niet meer in droogtegevoelige gebieden moet plaatsvinden. Ook moet er bij de locatiekeuze en de gebiedsinrichting van nieuwe woonwijken rekening gehouden worden met de klimaatverandering.