Terugblik op de Stuurgroep Water van 8 juli

20 juli 2020

Op 8 juli kwam de stuurgroep Water bij elkaar. De Stuurgroep Water is het bestuurlijk overleg dat de minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) voert met bestuurders van de waterschappen, provincies, gemeentes en drinkwaterbedrijven. Doel van dit overleg is het bestuurlijk afstemmen van het waterbeleid, de uitvoering en monitoring daarvan.

Minister Van Nieuwenhuizen blikte in het overleg terug op het Algemeen Overleg Water in de Tweede Kamer. Daar was aandacht voor droogte en de geborgde zetels. De minister heeft zich expliciet uitgesproken voor een opvolger van het Bestuursakkoord Water (BAW).

De Unie van Waterschappen gaf aan graag het bestuurlijk overleg te hebben met de BAW-partners. De Unie ziet echter meer in een akkoord binnen een groter kader zoals het Deltaprogramma of het Interbestuurlijk Programma.

Grondwater en droogte

De Tweede Kamer wil voortgang zien van de gemaakte afspraken naar aanleiding van de droogte van 2018 om Nederland weerbaarder te maken tegen droogte en watertekorten. De meeste aanbevelingen liggen goed op schema met uitzondering van de regionale uitwerking van de verdringingsreeks.

De provincies hebben het onderwerp grondwater duidelijk opgepakt in 2 afzonderlijke processen:

  1. Het plan van aanpak grondwateronttrekkingen 6 provincies;
  2. De registratie van grondwateronttrekkingen.

In het najaar komt een totaalbeeld van alle grondwateronttrekkingen. Het is een zorgvuldig proces waarover we goed moeten afstemmen. Droogte is ook grensoverschrijdend. De decentrale overheden deden een oproep voor grensoverschrijdende samenwerking op droogte: grond- en oppervlaktewater.

Corona

In de stuurgroep is kort is stilgestaan bij corona. Minister De Jonge heeft gezegd dat alle rioolwaterzuiveringen worden gemonitord op corona. De waterschappen verlenen graag alle medewerking om bij te dragen aan het in beeld brengen van tendensen van het coronavirus via bemonstering van het rioolwater. De waterschappen zijn met het RIVM in gesprek over de meest efficiënte aanpak van bemonstering van de rioolwaterzuiveringsinstallaties, bijvoorbeeld over het aantal locaties en de frequentie.

Primaire waterkeringen

De minister heeft aandacht gevraagd voor de planning van de beoordelingen van primaire waterkeringen. Als aanleveringen van beoordelingsrapportages door beheerders aan de Inspectie van Leefomgeving en Transport (ILT) blijven vertragen, bestaat het risico dat de ILT op het einde van de beoordelingsronde meer rapportages aangeleverd krijgt dan het kan verwerken.

De minister maakt zich zorgen over de gevolgen hiervan op het eerste landelijke veiligheidsbeeld dat in 2023 wordt opgeleverd. Ze roept de sector op om de gezamenlijke verantwoordelijkheid op te pakken. De Unie heeft toegezegd te werken aan stabiele, gespreide planningen en kwalitatief goede rapportages. Hiervoor nemen waterschappen hun verantwoordelijkheid en werkt de Unie nauw samen met de Directeur-generaal Water en Bodem van IenW, Rijkswaterstaat en de ILT.

Mestbeleid

Het mestbeleid is procesmatig aan de orde geweest. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) heeft aangegeven dat ze het mestbeleid graag voor de zomer naar de Tweede Kamer had willen sturen. Dat is echter niet gelukt. Beide bewindspersonen (IenW en LNV) zijn bereid om te overleggen met de decentrale overheden over de Kaderrichtlijn Water en mest. Ook het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen zijn hierbij aanwezig. Iedereen is gemotiveerd om vaart te maken.

Deltaprogramma

De Deltacommissaris gaf een korte toelichting op het Deltaprogramma. Er zijn geen grote koerswijzigingen: het is koersvast doorwerken. Voor de langere termijn voorzien we dat er onvoldoende middelen in het Deltafonds zitten. De commissaris vroeg aandacht voor anticyclisch investeren. De stuurgroepleden spraken hun waardering uit voor het programma.

Kaderrichtlijn Water

Europa gaat de Kaderrichtlijn Water (KRW) niet aanpassen. We zijn ook bezig met opkomende stoffen, medicijnresten. De minister vroeg om al deze zaken ook te bespreken met de achterbannen. Het Rijk moet de provincies comfort geven. De minister zei dat we het echt samen moeten doen en zo ver mogelijk moeten komen richting 2027 om ongelukken te voorkomen.

De Unie heeft haar steun uitgesproken over de bestuurlijke afspraken, maar ook aangegeven de zorg van het IPO te delen dat zij gevrijwaard blijven van Europese boetes of andere claims vanwege het niet halen van de KRW doelen. Die claims zouden bijvoorbeeld kunnen komen van derden, zoals Urgenda of PAS. IenW verwacht ook de stroomgebiedsbeheerplannen en Overstromingsrisicobeheerplannen 3 maanden te laat in te leveren in Brussel.

PFAS

IenW bood excuses aan voor het proces om tot afspraken over PFAS te komen. Hierbij is snelheid voor zorgvuldigheid gegaan vanwege de enorme impact in de bouwsector. De vraag is nu of de uitwerking sectoraal (water) of integraal (bodem, water, atmosfeer) gebeurt. Dit wordt in de zomer verder uitgewerkt.

Slib

De minister gaf aan dat we eerst een plan moeten hebben en dan kijken wat er aanvullend nog nodig is van de rijksbaggerdepots voor het storten van slib bij calamiteiten. De Unie antwoordde dat we als sector hard werken aan dit robuuste plan en dat we hier na de zomer een volgende slag mee maken.