Hoofdlijnendebat Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening


Gepubliceerd: 20 januari 2022

> Download pdf

Op 27 januari staat in de Tweede Kamer een Hoofdlijnendebat Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening gepland. De waterschappen brengen graag een aantal punten onder uw aandacht.

Woningbouwopgave

De woningbouwopgave tot 2030 bedraagt € 320 miljard en een ruimteclaim van 260.000 ha. In de planning is nauwelijks rekening gehouden met het bodem-watersysteem en de impact van een veranderend klimaat. Ongeveer 820.000 geplande woningen liggen in overstroombaar, slap, zettingsgevoelig en nat gebied. Vanwege de lange levensduur van woningen is het zaak om toekomstbestendige keuzes te maken in de locatie, de inrichting van woningbouwgebieden en in de bouw van woningen zelf. Het water- en bodemsysteem moeten hierin sturende factoren worden.

De waterschappen zijn daarom blij dat het coalitieakkoord dit expliciet benoemt: ‘Water en bodem worden sturend bij ruimtelijke planvorming. Om die reden worden waterschappen daarbij eerder betrokken en krijgt de watertoets een dwingender karakter’.

Nu al is Nederland als dichtbevolkte delta kwetsbaar voor overstromingen en weersextremen. De exacte financiële schade is moeilijk te berekenen, maar volgens de Klimaatschadeschatter1 kan als we niets doen, de schade door klimaatverandering in bebouwd gebied in Nederland in 2050 oplopen tot €174 miljard. Dit alles naast de schade op sociaal en maatschappelijk gebied.

Kosten

De kosten voor het klimaatbestendig inrichten van ons land moeten nader onderzocht worden. Duidelijk is wel dat niet klimaatbestendig bouwen op lange termijn tot veel meer kosten zal leiden. Ook blijkt uit onderzoek van SWECO (Het effect van klimaatverandering op de woningbouwopgave, dec 2021) dat klimaatadaptief bouwen een beperkt prijsopdrijvend effect heeft: voor een gemiddelde woning wordt rekening gehouden met een prijsstijging van tussen de 0,3% – 0,6%.

Watertoets

Om klimaatbestendig bouwen te garanderen, doorlopen waterschappen jaarlijks ruim 6.500 keer het watertoetsproces voor ruimtelijke plannen. Daarnaast doen waterschappen mee aan de risicodialogen over knelpunten in de bebouwde omgeving vanuit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Het veranderende klimaat onderstreept volgens de waterschappen de noodzaak waterbelangen nadrukkelijker mee te laten wegen in de belangenafweging bij ruimtelijke planvorming en de watertoets daarom meer dwingend te maken.

1. Op welke manier gaat de minister invulling geven aan de recente adviezen van de Deltacommissaris binnen de hernieuwde Nationale woon- en bouwagenda?

2. Water en bodem worden sturend bij ruimtelijke planvorming. Om die reden worden waterschappen daarbij eerder betrokken en krijgt de watertoets een dwingender karakter. Hoe denkt de minister dit te gaan doen?