Klimaatakkoord

In het Klimaatakkoord staan de afspraken die Nederland heeft gemaakt om klimaatverandering tegen te gaan. De waterschappen leveren een belangrijke bijdrage aan de C02-reductie en de verduurzaming van de energievoorziening. Dit doen zij onder andere door het benutten van hun mogelijkheden voor het opwekken van hernieuwbare elektriciteit en het bieden van alternatieven voor aardgas.
Standpunt:

Het is noodzakelijk om te investeren in een duurzame economie en samenleving.

Alleen dan kunnen we de zorg voor veilige dijken, schoon en voldoende water in Nederland goed blijven doen. We willen immers niet dweilen met de kraan open. Dat het kabinet ambitieuze doelen stelt in de transitie naar groene energie en een circulaire economie juichen de waterschappen dan ook toe.

  • In 2025 willen de waterschappen voor 100% energieneutraal zijn. Dit betekent dat groene energie en grondstoffen moeten worden gestimuleerd en vervuilende activiteiten juist worden belast en vermeden.
  • Daarnaast vragen de waterschappen fiscale en juridische belemmeringen voor het terugwinnen van grondstoffen uit zuiveringsslib weg te nemen. Het gaat daarbij vooral om het opheffen van de afvalstatus van grondstoffen uit zuiveringsslib.
  • Om Nederland aardgasvrij te maken doet het kabinet er goed aan zich in te zetten voor betere financiële randvoorwaarden zodat meer aquathermie en biogasprojecten van de waterschappen kunnen worden gerealiseerd en opgeschaald.

CO2-reductie als doel

Om de opwarming van de aarde tegen te gaan, hebben bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden in Nederland samen een doel gesteld: 49% minder broeikasgassen uitstoten in 2030 ten opzichte van 1990. In het Klimaatakkoord  staat welke afspraken gemaakt zijn om deze doelen te halen. Inmiddels wordt in het coalitieakkoord 2021-2025 uitgegaan van 55% in 2030 en 100% in 2050 en daarmee zijn aanvullende maatregelen noodzakelijk. De waterschappen ondersteunen deze hogere ambities. 

Internationale afspraken

Niet alleen in Nederland zijn er afspraken gemaakt over hoe we de effecten van klimaatverandering kunnen beperken. In het Klimaatverdrag van Parijs hebben 195 landen, waaronder Nederland, als doel gesteld om in 2050 de stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur te beperken tot ruim onder 2 graden Celsius, en zo mogelijk 1,5 graden Celsius. Om dit doel te halen hebben lidstaten van de EU met elkaar in de Green Deal afgesproken dat de EU in 2030 minimaal 55% minder broeikasgassen moet uitstoten.

Alternatieven voor aardgas

Om bij te dragen aan een duurzamere wereld streven de waterschappen om zelf circulair, energie- en op termijn volledig klimaatneutraal te worden. Daartoe werken zij actief samen met het Rijk om de doelen uit het Klimaatakkoord te halen. Zo bieden ze alternatieven voor aardgas, zoals aquathermie uit oppervlaktewater en afvalwater. Ook kan biogas of groen gas duurzaam opgewekt worden uit zuiveringsslib bij rioolwaterzuiveringsinstallaties.

Daarbij werken de waterschappen aan het reduceren van broeikasgassen met het duurzaam aanbesteden en inkopen  in de grond-,weg- en waterbouwsector. Ook vervullen de waterschappen een belangrijke rol bij de regionale veenweidenaanpak en doen ze mee aan de uitvoering van de Bossenstrategie.

Regionale Energiestrategieën

Daarnaast worden steeds meer terreinen benut voor zonnepanelen en windmolens of beschikbaar gesteld aan energiecoöperaties. De waterschappen organiseren samen met gemeenten en provincies meer dan 30 Regionale Energiestrategieën voor het behalen van de energiedoelstellingen van het Klimaatakkoord.

Wat doet de Unie van Waterschappen?

De Unie van Waterschappen is vertegenwoordigd aan de Uitvoeringstafels van het Klimaatakkoord Elektriciteit, Gebouwde omgeving en Landbouw- en landgebruik en maakt deel uit van veel klimaat overleggen in Den Haag. De Unie ondersteunt de waterschappen met handreikingen en onderzoeken, stelt jaarlijks een Klimaatmonitor op en organiseert evenementen en Energiedagen voor bestuurders en ambtenaren. Daarnaast werkt de Unie nauw samen met VNG en IPO en het Rijk bij de uitvoering van de Regionale Energiestrategieën.


Medewerkers bij dit thema

> Rafaël Lazaroms

Beleidsadviseur klimaat en duurzaamheid

> Els van Bon

Beleidsadviseur waterbeleid