Europese wet- en regelgeving

Op Europees niveau worden bepaalde wetten en regels vastgelegd. Dit is van invloed op het werk van de waterschappen, omdat Europese wet- en regelgeving doorgevoerd wordt in de nationale wet- en regelgeving.

Zoals er in Nederland wetten en regels gemaakt worden omtrent water en waterbeheer, zo worden deze in de Europese Unie (EU) ook gemaakt. De Europese Commissie komt met wetsvoorstellen en het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie moeten hierover stemmen.

Verordeningen, richtlijnen en besluiten

Verordeningen, richtlijnen en besluiten zijn de belangrijkste wetgevingsmaatregelen van de Europese Unie. Verordeningen zijn bindend en rechtstreeks toe te passen in de hele EU. Bij richtlijnen worden er geen specifieke maatregelen opgelegd, maar zijn de lidstaten wel verplicht een bepaald resultaat te behalen. Besluiten zijn specifieke maatregelen die alleen bindend zijn voor het desbetreffende land of bedrijf waarop de maatregelen zijn gericht.

Europese wetgeving gaat voor

Lidstaten van de EU moeten de Europese wet- en regelgeving goed doorvoeren. Dat betekent dat Nederlandse wetten en regels niet in strijd kunnen zijn met vastgestelde Europese wetten en regels. Europese wetgeving heeft altijd voorrang op nationale wetgeving. Dit is in elke lidstaat zo.

Europese richtlijnen voor water

Wat door de Europese Commissie vastgesteld wordt, raakt ook de waterschappen in hun taken op het gebied van waterbeheer. Voorbeelden hiervan zijn de Kaderrichtlijn Water, de Europese richtlijn stedelijk afvalwater en de Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s. De Kaderrichtlijn Water stelt dat de waterkwaliteit van de Europese wateren aan bepaalde eisen moet voldoen. Volgens de Europese richtlijn stedelijk afvalwater moeten het rioolstelsel, de zuiveringsinrichtingen en de verwerking van zuiveringsslib aan bepaalde eisen voldoen. De Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s stelt dat alle lidstaten van de EU een voorlopige risicobeoordeling, overstromingsrisicokaarten en overstromingsrisicobeheerplannen moeten maken.

Ook de Europese Green Deal is voor de waterschappen erg belangrijk. Deze stelt dat Europa in 2030 de CO2-uitstoot met 55 procent teruggebracht moet hebben ten opzichte van 1990 en in 2050 niet meer bij moet dragen aan de opwarming van de aarde door de uitstoot van broeikasgassen.

Ruimte bij invulling richtlijnen

Lidstaten van de EU krijgen bij richtlijnen wel een zekere vrijheid om deze naar eigen inzicht in te vullen. Zoals bij de Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s. Ieder land mag zelf bepalen welke overstromingen grote gevolgen hebben en dus op de risicokaarten komen.

Hoe hebben de waterschappen invloed op Europa?

De Unie van Waterschappen richt zich erop om nieuwe Europese richtlijnen of wetswijzigingen te beïnvloeden, zodat de inhoud van deze richtlijnen de waterschappen helpt in de uitvoering van taken op het gebied van waterbeheer. Organisaties als EurEau, Bureau Brussel en Europa Decentraal helpen daarbij.

EurEau

EurEau is de Europese Federatie van nationale koepels in de water- en afvalwatersector. EurEau vertegenwoordigt waterserviceproviders zoals de waterschappen op Europees niveau. Ook biedt de organisatie expertise over de watersector aan Europese instanties en besluitvormers.

Bureau Brussel

Bureau Brussel is een samenwerking tussen de Unie van Waterschappen en VEWIN, de vereniging van drinkwaterbedrijven in Nederland. Bureau Brussel komt op voor de belangen van zowel de waterschappen als de Nederlandse drinkwaterbedrijven. Bureau Brussel signaleert welke relevante dossiers in Brussel spelen en coördineert eventuele reacties daarop.

Europa Decentraal

Verder is Europa Decentraal belangrijk voor de waterschappen. Dit is het kennis- en informatiecentrum voor decentrale overheden als het gaat om Europese wet- en regelgeving. Gemeenten, provincies en waterschappen kunnen hier informatie en advies krijgen over Europese kwesties.

Wat doet de Unie van Waterschappen?

Als een richtlijn in werking is getreden, zorgt de Unie van Waterschappen met het verantwoordelijke ministerie voor een heldere uitvoering van die richtlijn in Nederlandse wet- en regelgeving. Is de Nederlandse wetgeving geldend, dan zorgt de Unie van Waterschappen zo nodig voor uitleg aan de waterschappen.


Medewerkers bij dit thema

> Sandra Weide-Reynaers

Beleidsadviseur bestuurlijk-juridische zaken

> Ruud Schers

Beleidsadviseur Europa & Externe Financiering

> Jos van den Akker

Bureau Brussel

> Dieter Staat

Bureau Brussel