Landelijk Meetnet Gewasbeschermingsmiddelen Land- en Tuinbouw

1 februari 2021


> Download pdf

Evaluatie resultaten 2019

Het Landelijk Meetnet Gewasbeschermingsmiddelen Land- en Tuinbouw (LM-GBM) is in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu in 2013 opgezet naar aanleiding van de Tweede Nota Duurzame Gewasbescherming 2013-2023 (Rijksoverheid, 2013). Het doel van het meetnet is tweeledig. Enerzijds om vast te kunnen stellen of de reductie van het aantal normoverschrijdingen door werkzame stoffen in gewasbeschermingsmiddelen (GBM) wordt gerealiseerd. Anderzijds om een verband te leggen tussen het gebruik van bepaalde GBM in de meest voorkomende teelten en het voorkomen van normoverschrijdingen.

Somindex 2019 hoger dan 2018, maar vergelijkbaar met 2017
In de periode van 2015-2018 was er elk jaar een daling te zien in de mate van totale normoverschrijdingen per jaar, uitgedrukt als somindex van alle teelten, ten opzichte van het voorafgaande jaar. In 2019 zien we echter dat de deze totale somindex hoger is dan in 2018, dit geldt voor zowel de JGMKN/MTR (Figuur A) als de MAC-MKN. Voor de JG-MKN/MTR komt dit door meer en grotere normoverschrijdingen. Ook voor de MAC-MKN komt de hogere somindex
doordat er vaker normoverschrijdingen van 1-5x en > 5x de norm zijn gemeten.

De somindexen van de teelten bloembollen, akkerbouw en fruitteelt laten een vergelijkbaar beeld zien als de somindex van alle teelten samen. Het gemiddeld percentage normoverschrijdende stoffen per locatie is voor deze teelten in 2019 hoger dan in 2018, dit geldt voor zowel de JG-MKN/MTR en MAC-MKN. Het percentage normoverschrijdingen van
de MAC-MKN is in de glastuinbouw hoger dan het vorige jaar, maar dit geldt niet voor normoverschrijdingen van de JG-MKN die juist lager uitvallen.

Lagere somindex in de teelten wintertarwe, maïs en grasland en boomkwekerij
Niet voor elke teelt is de somindex en het aantal overschrijdingen in 2019 hoger dan in 2018. Bij de boomkwekerij is de somindex in 2019 juist veel lager dan in voorgaande jaren. Ook bij de wintertarwe en het maïs en grasland komen in 2019 minder normoverschrijdingen voor dan een jaar eerder.

Onderschatting milieubelasting door een aantal niet-toetsbare stoffen
De stoffen die landelijk voor de meeste normoverschrijdingen zorgen zijn spinosad, teflubenzuron en trans-fluoxastrobin. Deze stoffen, en ook veel andere stoffen uit de top 10, zijn echter voor een groot gedeelte niet toetsbaar door een te hoge rapportagegrens ten opzichte van de waterkwaliteitsnorm. Daarom is het de vraag hoe veel normoverschrijdingen momenteel buiten de schijnwerpers blijven.

Ook de stoffen die uit modelberekeningen naar voren komen als het meest milieubelastend zijn niet-toetsbaar, daarom komen deze stoffen niet naar voren met de huidige berekening van de somindex. De alternatieve index maakt een risico-inschatting van de milieubelasting van niet-toetsbare stoffen, waardoor deze stoffen wel aan het licht gebracht worden.

Om de doelen te halen, zoals gesteld in de Nota Gezonde Groei, Duurzame Oogst, moeten extra inspanningen worden geleverd om de dalende trend van afgelopen jaren weer voort te zetten. Daarnaast is het van belang dat het aantal niet-toetsbare stoffen verminderd wordt.

Deel dit via:
FacebookTwitterLinkedIn