Positionpaper Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZSS) en opkomende stoffen in oppervlaktewater

3 december 2018


> Download pdf

Veel waterschappen zijn inmiddels geconfronteerd met de aanwezigheid van schadelijke stoffen zoals GenX en PFOA in oppervlaktewater, waterbodems en in- en effluent van rwzi’s. PFOA en GenX behoren tot de stofgroep perfluoralkylfosfaten( PFAS). PFOA behoort tot de Zeer Zorgwekkende Stoffen( ZZS). ZZS hebben kenmerken als kankerverwekkend, mutageen, persistent, bioaccumulerend en giftig. GenX behoort tot de potentiele ZZS. Potentiële ZZS zijn stoffen waarvan nog niet met zekerheid bekend is of ze wel of niet ZZS zijn omdat er (nog) onvoldoende gegevens beschikbaar zijn over deze stoffen om dit vast te kunnen stellen. ZZS zijn zeer schadelijk voor mens en milieu en we moeten voorkomen dat deze stoffen in het oppervlaktewater terecht komen. Opkomende stoffen, bijvoorbeeld pyrazool , zijn stoffen die nog niet (wettelijk) genormeerd zijn en waarvan de schadelijkheid nog niet( volledig) is vast gesteld. Ook deze stoffen vinden we in het oppervlaktewater en in het in- en effluenten van rwzi’s.

Huidige situatie
De waterschappen zijn bevoegd voor de directe lozingen en kunnen op die manier grip houden op eventueel schadelijke stoffen die rechtstreeks in het oppervlaktewater terecht komen. Voor de indirecte lozingen ligt de bevoegdheid bij andere bevoegde gezagen( veelal gemeenten, provincies) en ervaren de waterschappen als knelpunt dat er onvoldoende zicht is op schadelijke stoffen zoals ZZS en opkomende stoffen die via de rwzi’s of via luchtdepositie terecht komen in het oppervlaktewater. Naast dit knelpunt is een ander knelpunt voor de waterschappen dat er niet altijd voldoende informatie beschikbaar is over ZZS en opkomende stoffen en er veelal geen waterkwaliteitsnormen zijn voor deze stoffen. Het ontbreekt de waterschappen aan handvatten, voor vergunningverlening en handhaving, hoe met deze stoffen om te gaan.