Wet Adviescollege rechtspositie politieke ambtsdragers komt eraan

10 juni 2021

Op 8 juni heeft de Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Adviescollege rechtspositie politieke ambtsdragers. In dit wetsvoorstel staat dat er een permanent college wordt opgericht dat advies geeft over de rechtspositie van politieke ambtsdragers: de mensen die het land, de provincies, gemeenten en waterschappen besturen.

Het college geeft adviezen over het beloningsniveau, de onderlinge beloningsverhoudingen en over overige geldelijke aanspraken van volksvertegenwoordigers en bestuurlijke ambtsdragers. De adviezen gelden voor politieke ambtsdragers van het rijk, de openbare lichamen, provincies, gemeentes en waterschappen. Bij waterschappen gaat het om de dagelijks bestuursleden (DB) en algemeen bestuursleden (AB).

Betere rechtspositie

Het belang van het op te richten college ligt volgens de toelichting in zowel de inhoudelijke deskundigheid als de gedepolitiseerde en onafhankelijke oordeelsvorming. De leden van het adviescollege hebben inhoudelijke deskundigheid in de zin van kennis van het politieke ambt (werkzaamheden, etc.). Ze zijn gedepolitiseerd om te voorkomen dat ‘de slager eigen vlees keurt’; dus niet dat de politiek over eigen rechtspositie adviseert en besluit. En onafhankelijk omdat de leden geen politieke achtergrond en/of banden hebben. Op basis daarvan komt het college tot zwaarwegende adviezen die ten goede komen aan de rechtspositie van politieke ambtsdragers.

Vergoedingen AB-leden waterschappen

Een van de taken waar het adviescollege mee aan de slag gaat is de vergoeding voor AB-leden en Statenleden. De vergoeding voor de werkzaamheden voor het werk van leden van Provinciale Staten en AB-leden van waterschappen is namelijk te laag. Dat blijkt uit onderzoek van SEO Economisch Onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het ministierie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Daardoor kunnen mensen die dat bestuurswerk doen niet voldoende tijd vrijmaken voor het ambt. Het advies is om de vergoedingen voor beide groepen bestuurders te verhogen.

Niet wachten

SGP-lid Roelof Bisschop riep in een motie op om niet te wachten op het advies van het adviescollege, maar af te gaan op de adviezen van het SEO-onderzoek. Hij pleit ervoor de vergoeding voor Statenleden en AB-leden van waterschappen nu vast eenmalig te verhogen. In reactie op de motie gaf minister Kajsa Ollongren (BZK) aan om het adviescollege in te stellen en daarop besloot Bisschop de motie aan te houden, wat betekent dat er voorlopig nog niet over wordt gestemd.

Standpunt kabinet

In haar brief aan de Tweede Kamer van 26 juni 2020 liet de minister weten dat zij het advies van SEO Economisch Onderzoek zou voorleggen aan het toen nog in te stellen adviescollege rechtspositie politieke ambtsdragers. Na het advies van dit college neemt het kabinet een standpunt in over de vergoeding van Staten- en AB-leden in, schreef zij.