Water belangrijk punt op de Europese agenda

18 juli 2024

Ursula von der Leyen is opnieuw verkozen als voorzitter van de Europese Commissie. In haar plannen voor de komende vijf jaar is ook water opgenomen. Nu ze voorzitter blijft kan ze met deze agenda aan de slag en heeft ze mandaat vanuit de lidstaten om concrete actie te ondernemen op het gebied van water.

voorgevel van het gebouw van het Europees parlement

Water is de komende jaren onderdeel van prioriteiten voor de Europese Unie. In de strategische agenda voor de komende vijf jaar hebben de regeringsleiders van de lidstaten van de Europese Unie gesteld dat de Europese Unie moet werken aan een waterweerbaar Europa. De strategische agenda vormt de basis voor de wetgevingsvoorstellen vanuit de Europese Commissie en heeft daarmee invloed op het Europees beleid.

Sterke waterweerbaarheid

In juni kwamen vertegenwoordigers van de lidstaten tijdens een informele milieuraad in Boedapest tot de conclusie dat er stappen gezet moeten worden op het gebied van waterweerbaarheid. Ze zien uit naar meer concrete stappen op dit vlak. Op 17 juli volgde een brief aan de Eurocommissarissen Hoekstra en Šefčovič, geïnitieerd door Portugal en mede ondertekend door minister Madlener van Infrastructuur en Waterstaat. De 21 lidstaten riepen in de brief op tot concrete actie om water weerbaarheid in de Europese Unie te verbeteren en water op een integrale manier en als prioriteit aan te pakken.
In februari werd de publicatie van een initiatief op waterweerbaarheid nog uitgesteld tot nader order. Met het benoemen van waterweerbaarheid in de Europese strategische agenda heeft de Europese Commissie nu mandaat vanuit de lidstaten om het initiatief rondom waterweerbaarheid alsnog te publiceren.

Brede steun voor waterweerbaarheid

Voor goed watermanagement en goede drinkwatervoorziening is een waterweerbaar Europa cruciaal, zowel op het gebied van kwaliteit als kwantiteit. Eerder bleek al dat er brede steun was vanuit verschillende sectoren, zoals koepels uit de landbouw, industrie en watersector, om met een dergelijk voorstel te komen. Vewin en de Unie van Waterschappen hebben via hun Europese koepels deelgenomen aan een oproep aan Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Eurocommissarissen Šefčovič en Sinkevičius om met dit plan te komen. Vewin en de Unie van Waterschappen zouden graag zien dat het Water Resilience Initiative zo snel mogelijk alsnog gepubliceerd wordt.

> Strategische agenda van de Europese Unie
> Plannen Ursula von der Leyen als voorzitter Europese Commissie

Afrikaanse regionale bijeenkomst Blue Deal

Van 8 tot 11 juli vond in Mombasa, Kenia, een regionale bijeenkomst plaats van Blue Deal-partnerschappen uit zeven Afrikaanse landen. Zij bespraken en ontwikkelden hun kennis over duurzame financiering van integraal waterbeheer.

blue-deal-kenia

Het vierdaagse programma behandelde onderwerpen over integraal waterbeheer: waterprijsstelling, financiën en Nature-based Solutions. Die werden besproken tijdens workshops, interactieve sessies, plenaire discussies, break-out groepen en een veldbezoek. Verder richtte de bijeenkomst zich op strategieën omtrent het verkrijgen van externe financiering voor waterbeheer.

Waarom een regionale bijeenkomst?

De bijeenkomst werd georganiseerd om kennis verder uit te wisselen nadat enkele Afrikaanse Blue Deal partners hun gezamenlijke uitdagingen rond duurzame financiering ontdekten tijdens het eerste Blue Deal-congres in juni 2023 in Amsterdam. Daar werd de kiem werd gelegd om mogelijkheden voor verdere kennisdeling te faciliteren. En om hun huidige strategieën voor duurzame financiering van IWRM te verbeteren. Deze Afrikaanse Blue Deal-bijeenkomst was het resultaat.

Blue Deal partnerschappen

Blue Deal-partnerschappen uit heel Afrika namen deel aan de bijeenkomst.Afgevaardigden van Burkina Faso, Eswatini, Ethiopië Abbay en Ethiopië Awash, Ghana, Kenia, Mozambique en Zuid-Afrika waren aanwezig. Vertegenwoordigers van Nature 4 Water, het Global Water Partnership en de VNGi waren als partners aanwezig tijdens het evenement en deelden hun expertise.

Resultaat

Gedurende de week bespraken de 40 deelnemers hun huidige ervaringen, creatieve oplossingen, overeenkomstige uitdagingen en belangrijke lessen. Enkele algemene conclusies en waardevolle inzichten komen voort uit deze Afrikaanse regionale bijeenkomst. Deze zijn, onder andere:

  • Inzicht in en kennis over watergebruikers, regelgeving, vergunningverlening en handhaving zijn essentieel om tot duurzame financiering van stroomgebiedsbeheer te komen
  • Binnenlandse experts en expertise op het gebied van financiering en fondsenwerving zijn nodig in de Blue Deal partnerschappen om externe financiering te verkrijgen
  • We kunnen waterbeheer niet solitair realiseren, we hebben de gemeenschap, de partnerschappen en andere instellingen buiten de watersector nodig om de krachten te bundelen.
  • De Nederlandse aanwezige waterschappers deden kennis op over community-based werken en het meenemen van de bevolking bij besluitvorming. Ook deden zij inzichten op over werkmethoden rondom prijsstellingen voor waterbeheer.

De aanwezige partnerschappen zijn toegewijd om acties te verbeteren op het gebied van:

  • de betrokkenheid van belanghebbenden (watergebruikers) bij het prijsstellingsconcept
  • kennisdeling over methodes van dataverzameling binnen landen, aangezien dit essentieel is voor het vaststellen van tarieven en vergoedingen
  • bewustmaking en communicatie op een sociale inclusieve manier rond de voordelen en de waarde van water
  • lobbyen binnen de landen: zichtbaarder worden bij nationaal en lokale overheden om te pleiten voor het belang van goed watermanagement, binnen overlappende sectoren/beleid

Waterschappen present bij de EU Green Week en Water Innovation Europe

21 juni 2024

Dutch Water Authorities, de internationale netwerkorganisatie van de 21 Nederlandse waterschappen, wil water hoger op de Europese politieke agenda om recht te doen aan de urgentie en het integrale en grensoverstijgende karakter.

vlaggen-europa-eu-brussel

Vooralsnog richt de EU zich voornamelijk op waterkwaliteit met de Kaderrichtlijn Water (KRW). Terwijl toenemend extreem weer ook steeds meer impact heeft op de waterbeschikbaarheid en leefbaarheid in Europa. Afgelopen maand waren de waterschappen met onder andere bestuurslid Luzette Kroon aanwezig tijdens de EU Green Week en Water Innovation Europe in Brussel om dat opnieuw te benadrukken.

Dutch Water Authorities zijn lid van Europese koepelorganisaties zoals: EurEau, SGI Europe, EWA, EUWMA en Water Europe. Onlangs stuurden de waterschappen samen met een brede coalitie van Europese belangenorganisaties een brief naar de Europese Commissie. Ze spreken hierin hun teleurstelling uit over het uitstellen van het Water Resilience Initiative (WRI). “Europa moet juist waterweerbaar worden”, aldus Kroon. “Op Europees niveau is een transitie van het waterbeheer en het beter vasthouden van water noodzakelijk. Extremer weer laat dat nu al in de praktijk zien. Het raakt alle landen in Europa en moet hoger op de agenda in Brussel. Dat blijven we benadrukken in onze gesprekken met Europese volksvertegenwoordigers”.

EU Green Week

Op 29 en 30 mei waren de waterschappen aanwezig bij de EU Green Week. Het evenement maakt deel uit van #WaterWIseEU, een campagne om een ​​EU-breed gesprek over water, vandaag en in de toekomst, te stimuleren. Dit jaar stond het evenement in het teken van Water Resillience. Een onderwerp dat ook hoog op onze kennisagenda staat, omdat Nederlandse waterschappen hier veel van andere landen in EU kunnen leren. De waterschappen namen deel aan het hoofdevent en diverse partnerevents over onder andere financieringssystemen. Ook werd er genetwerkt met Europese volksvertegenwoordigers en bijgepraat met afgevaardigden van onder andere het ministerie van Binnenlandse Zaken en het Huis van de Nederlandse Provincies.

Water Innovation Europe

Water Innovation Europe is een jaarlijks terugkerend evenement van de Europese waterkoepel Water Europe. Thema’s die dit jaar onder andere aan de orde zijn gekomen waren circulariteit, waterschaarste en het samenspel tussen water en bodem. Tijdens het evenement van 17 tot en met 19 mei werden innovatieprijzen uitgereikt en in verschillende panels gediscussieerd over de uitdagingen in de watersector. Luzette Kroon was jurylid van één van de categorieën van de innovatie- awards. Ook nam ze deel aan panels tijdens diverse sessies. Ze heeft hier onder andere verteld over het principe water en bodem sturend en hoe dit in Nederland wordt toegepast. Tijdens de tweedaagse zijn contacten gelegd om verder te bouwen aan internationale kennisdeling. Deze ambitie is gesteld in de visie van de Dutch Water Authorities. Ook zijn er gesprekken gevoerd met Europese partners van de waterschappen.

Europarlementariër Anja Haga bezoekt Wetterskip Fryslân

3 juni 2024

Op maandag 3 juni bracht Anja Haga, Europarlementariër voor de ChristenUnie, een bezoek aan Wetterskip Fryslân en drinkwaterbedrijf Vitens. Het werkbezoek was op uitnodiging van de Unie van Waterschappen en Vewin (Vereniging van drinkwaterbedrijven in Nederland). Het stond in het teken van nationale en regionale thema’s rondom waterkwaliteit en -kwantiteit.

vijf mensen poseren op een kantoor

Brononderzoek naar PFAS-vervuiling

Haga werd ontvangen door onder anderen Luzette Kroon, dijkgraaf bij Wetterskip Fryslân en bestuurslid van de Unie van Waterschappen. Tijdens het werkbezoek was er onder meer aandacht voor een PFAS-brononderzoek van afgelopen maart en april. Het onderzoek wees uit dat de militaire vliegbasis in Leeuwarden een bron is van te hoge PFOS- en PFAS-lozingen in het gebied. Deze complexe situatie roept van alle kanten om aanpakgericht beleid.

Kroon vertelde onder meer over het plan van aanpak dat nu voor dit probleem loopt, in samenspraak met een saneringsplan van het ministerie van Defensie. Daarnaast was er aandacht voor watervervuiling door microplastics en voor de impact van de Groningse gaswinning.

Uitdagingen rondom toenemende verzilting

Na het bezoek aan het waterschap verplaatste de delegatie zich naar het buurtschap Spannenburg. Hier kregen zij een rondleiding bij de drinkwaterinstallatie van Vitens. Tijdens de rondleiding was er aandacht voor de lokale en nationale uitdagingen en ontwikkelingen rondom waterkwantiteit. Het gaan dan onder meer om de toenemende verzilting van het water en de groeiende druk op het drinkwaterbedrijf om altijd te zorgen voor voldoende waterbeschikbaarheid.

Europese verkiezingen

Het bezoek van de Europarlementariër was in aanloop naar de Europese Verkiezingen aanstaande donderdag 6 juni. De verkiezingen zijn ook voor de waterschappen en voor het water in Nederland van groot belang: de Europese wetgeving kent een grote doorwerking op het nationale beleid. De Europese Green Deal en de Kaderrichtlijn Water zijn hier duidelijke voorbeelden van. De waterschappen en drinkwaterbedrijven willen daarom hun belangen goed kenbaar maken op Europees niveau.

Waterschappen aanwezig op World Water Forum

30 mei 2024

Van 18 t/m 25 mei was het World Water Forum in Indonesië. Dutch Water Authorities (DWA) en de Blue Deal bezochten het forum met een kleine delegatie. Luzette Kroon, Uniebestuurder en voorzitter van de Blue Deal-stuurgroep, was het hoofd van de delegatie. Zij stemde haar agenda nauw af met Meike van Ginneken, de Nederlandse watergezant. Ze namen deel aan verschillende sessies en maakten afspraken met (potentiële) samenwerkingspartners.

Luzette Kroon voor presentatiescherm

Samen internationale wateruitdagingen aanpakken

“Tijdens het World Water Forum heeft Nederland de noodzaak van gezamenlijke actie kunnen uitdragen”, blik Kroon terug. “Droogte, extreme neerslag en watervervuiling zorgen voor grote uitdagingen. Niet alleen in Nederland en Europa, maar in de hele wereld. We hebben ons als land, en voor de waterschappen in het bijzonder DWA met het Blue Deal-programma, kunnen positioneren als een krachtige partner om de internationale wateruitdagingen het hoofd te bieden.”

“We voerden gesprekken over het belang van samenwerking binnen de gehele waterketen en duurzame financiering voor beheer en onderhoud”, vervolgt ze. “Ook benadrukten we tijdens diverse sessies het belang van bronaanpak, lokale implementatie en de uitvoering van de Water Action Agenda (de uitkomst van de VN Waterconferentie vorig jaar). Ik kijk terug op een succesvol forum.”

Blue Deal draagt bij aan continuïteit regionaal waterbeheer

Op het forum sprak de Nederlandse delegatie met medewerkers van de Blue Deal in de Palestijnse Gebieden, Zuid-Afrika, Peru en Indonesië. Allemaal benadrukten zij hoeveel de Blue Deal, vaak in combinatie met het WaterWorX-programma van de Nederlandse drinkwaterbedrijven, voor hen betekende. De langetermijnrelatie wordt als cruciaal ervaren en de inhoudelijke samenwerking draagt voor een belangrijk deel bij aan de continuïteit van het waterbeheer.

Verbeteren en beschermen stroomgebieden

Op het gebied van duurzame financiering voor beheer en onderhoud vroeg DWA onder andere aandacht voor climate-resilient watershed investments. Dit zijn investeringen gericht op het verbeteren en beschermen van stroomgebieden (watersheds), om deze bestand te maken tegen de effecten van klimaatverandering. Vaak in de vorm van nature-based solutions, bijvoorbeeld door herbebossing en aanplant van vegetatie om erosie te voorkomen en water vast te houden. DWA ging hiervoor onlangs al een samenwerking aan met The Nature Conservancy, VEI (WaterWorX) en het NWB Fonds. Deze samenwerking is tijdens het forum officieel gemaakt.

Gesprekken met ontwikkelingsbanken

De delegatie ging ook in gesprek met de Asian Development Bank (ADB) en de Islamic Development Bank. Dit zijn ontwikkelingsbanken met als doel de economie van Aziatische en Islamitische landen te bevorderen. Tijdens de gesprekken bleek de aanpak van climate-resilient watershed investments goed aan te sluiten. Daarnaast is er een toenemende interesse om meer te investeren op het gebied van watergovernance. De aanpak van de Nederlandse waterschappen heeft daarbij ook de interesse van de banken. Tijdens de International Water Week in Stockholm, eind augustus, spreken de Blue Deal en de ontwikkelingsbanken hier verder over.

Watervoetafdruk compenseren

Tijdens de VN Waterconferentie in 2023 in New York was DWA/Blue Deal betrokken bij de lancering van het Water Footprint Compensation platform. Tijdens het World Water Forum is hier opnieuw aandacht voor gevraagd. Het Water Footprint-concept streeft een ‘waterveilige’ wereld na, waarin watergebruikers hun verantwoordelijkheid nemen voor het herstellen van een gezonde watercyclus.

Zo kunnen bedrijven die veel water gebruiken hun watervoetafdruk compenseren. Dit geld kan gebruikt worden voor investeringen in waterbesparende of herstellende maatregelen. De BlueDeal doet hiervoor al een pilot in de Palestijnse Gebieden, met de BluElephant. Ook zijn er gesprekken gaande met Blue Deal Zuid-Afrika en is er zeker potentie binnen andere Blue Deal-partnerschappen.

> Lees meer over het internationale werk van de waterschappen en de Blue Deal

> Of bekijk de website van Dutch Water Authorities

Nederlandse waterdelegatie actief op World Water Forum

21 mei 2024

Van 18 tot 25 mei bezoekt een delegatie van Dutch Water Authorities (DWA) en het Blue Deal-programma het World Water Forum in Indonesië. Het doel is om binnen de internationale watersector het belang te onderstrepen van samenwerking binnen de gehele watercyclus.

world-water-forum-kenia-delegatie

Wat willen DWA en Blue Deal bereiken

Tijdens het World Water Forum komen stakeholders uit de hele internationale watersector bij elkaar. Samen bepalen zij de wereldwijde wateragenda en delen ze kennis met elkaar. Het Forum vindt iedere drie jaar plaats, telkens in een ander land. De delegatie van DWA en Blue Deal wijst op het belang van samenwerking binnen de gehele watercyclus. Dat betekent dat alle partners uit de waterketen in een bepaald beheersgebied samenwerken om de bredere belangen van het water te behartigen. Met name lokale dienstverleners (nutsbedrijven, waterschappen, gemeenten, etc.) spelen daarbij een grote rol. Het is dus belangrijk dat hun technische, organisatorische en financiële capaciteit op orde is. Alleen zo valt doel SDG6 van de Sustainable Development Goals (SDGs) van de Verenigde Naties te bereiken in 2030.

Duurzame financiering beheer en onderhoud

Daarnaast voert de Blue Deal gesprekken met diverse financiers binnen de watersector. Daarbij wijst de delegatie op het belang van langjarige samenwerking en duurzame financiering van beheer en onderhoud. Op dit vlak is de Blue Deal onlangs een samenwerking aangegaan met The Nature Conservancy, WaterWorX en het NWB Fonds. Samen zoeken deze partijen naar manieren om projecten rond nature-based solutions te financieren. In Indonesië  wordt de samenwerking officieel bekrachtigd.

In gesprek met internationale waterpartners

De Nederlandse delegatie neemt als spreker deel aan diverse sessies, van onder andere de OECD, The Nature Conservancy, UNESCO, The Water Footprint Implementation en het High Level Panel Navigating the Source-to-Sea Journey. Ook heeft de delegatie gesprekken met de Islamic Development Bank en The Asian Development Bank. Daarnaast is er naturlijk voldoende gelegenheid het netwerk van DWA en de Blue Deal verder te versterken. Luzette Kroon is het gezicht van de delegatie. Zij is bestuurslid van de Unie van Waterschappen met onder andere de  portefeuille Internationaal. Ook is ze voorzitter van de stuurgroep van de Blue Deal. De delegatie trekt gezamenlijk op met Meike van Ginneken, de Nederlandse watergezant.

Dutch Water Authorities en de Blue Deal

De 21 waterschappen werken in Europa en de rest van de wereld  samen onder de naam Dutch Water Authorities (DWA). Zo verspreiden zij hun waterkennis en leren ze vanuit het buitenland. De Blue Deal is een groot uitvoeringsprogramma van DWA, samen met de ministeries van Buitenlandse Zaken en Infrastructuur en Waterstaat. Kijk voor meer informatie op www.uvw.nl/internationaal.

Waterschappen willen waterweerbaarheid hoger op Europese agenda

20 maart 2024

Op dinsdag 12 maart heeft een brede coalitie van Europese belangenorganisaties een brief gestuurd naar de Europese Commissie. Ze spreken hierin hun teleurstelling uit over het uitstellen van het Water Resilience Initiative (WRI). Ook de waterschappen en drinkwaterbedrijven onderstrepen de boodschap dat waterbeschikbaarheid hoger op de Europese agenda hoort te staan.

blauwe vlaggen met logo van EU (cirkel met sterren)

Brede coalitie

Organisaties vanuit het bedrijfsleven, de watersector, de wetenschap en agrarische sector ondertekenden de brief. Naast de Europese koepels waar de Unie van Waterschappen lid van is, zoals EurEau, Water Europe en SGI Europe, zijn dat bijvoorbeeld Copa Cogeca (agrarische sector) en AmCham (bedrijfsleven) en Danks Industrie.

Waterweerbaarheid versterken

Het WRI zou eigenlijk op 12 maart worden gelanceerd, maar is van de politieke agenda geschrapt. Het initiatief had als doel om de waterweerbaarheid in de Europese Unie (EU) te versterken. Bijvoorbeeld door grensoverstijgende samenwerking tussen Europese lidstaten op het gebied van waterbeschikbaarheid te stimuleren. En door de transitie van het watersysteem, om de gevolgen van weersextremen beter op te kunnen vangen, hoger op de Brusselse agenda te plaatsen.

Grensoverstijgende oplossingen

De waterschappen ondersteunen het versturen van de brief. De Rijn, Maas, Schelde en Eems monden uit in Nederland. Dat betekent dat ontwikkelingen in de landen waar deze rivieren doorheen stromen van invloed zijn op de waterkwaliteit en -kwantiteit in Nederland. Dit vraagt om grensoverstijgende oplossingen. Met de uitvoering van de Green Deal heeft de EU in de afgelopen vijf jaar al een poging gedaan om het milieu, inclusief water en bodem, beter te beschermen. Maar de waterschappen en drinkwaterbedrijven merken dat dit nog niet voldoende is.

Luzette Kroon, bestuurslid van de Unie van Waterschappen: “Water moet hoger op de Europese politieke agenda om recht te doen aan de urgentie en het integrale en grensoverstijgende karakter. Vooralsnog richt de EU zich voornamelijk op waterkwaliteit met de Kaderrichtlijn Water. Terwijl toenemend extreem weer ook steeds meer impact heeft op de waterbeschikbaarheid en leefbaarheid in Europa.”

Waterweerbaar Europa

Op Europees niveau is actie nodig om de toekomst van het watersysteem en drinkwatervoorziening in Europa te garanderen. Een transitie van het waterbeheer en het beter vasthouden van water zullen de duurzame inpassing van de drinkwatervoorziening op langere termijn vergemakkelijken. “Europa moet waterweerbaar worden”, aldus Kroon. “Werk het WRI alsnog uit in Europees waterbeleid en richt dit voornamelijk op de uitdagingen binnen het thema waterbeschikbaarheid.”

> Lees meer over het besluit over het WRI

Jonge waterbeheerders komen samen op EUWMA-Event

29 februari 2024

Van 26 t/m 28 februari heeft het EUWMA Young Professionals Event plaatsgevonden in Brussel. Zestien jongeren uit zes verschillende landen en werkzaam bij Europese waterbeheerders kwamen samen om elkaar te ontmoeten, te inspireren en te versterken. Vanuit hun rol in een waterbeherende organisatie zijn ze aangesloten bij de European Union of Water Management Associations (EUWMA).

EUWMA-event-brussel

Deze koepelorganisatie staat voor goed en efficiënt waterbeheer, zowel regionaal, nationaal als in Europa. De organisatie heeft als hoofddoel om samenwerking tussen Europese waterbeheerders te versterken. Dit driedaagse evenement heeft daaraan bijgedragen door jonge mensen werkzaam in die waterwereld samen te brengen. Elke deelnemer heeft verteld over zijn/haar achtergrond, werk, de uitdagingen die daarin voorliggen en de rol die EUWMA daarin zou kunnen pakken.

Aanbevelingen

Gezamenlijk is er daarvoor een lijst met aanbevelingen opgesteld. Zo vinden de Young Professionals dat de focus van de koepelorganisatie meer zou kunnen komen te liggen op het verzamelen en delen van kennis, best practices, positiepapers, know-how, zienswijzen en informatie uit het werkveld; wat werkt waar en waarom? Daarnaast pleiten ze voor het vaker samenbrengen van Europese waterbeheerders; met online trainingen of workshops, excursies en evenementen zoals EUWMA Young Professionals Event.

Tijdens dit evenement waren vijf sprekers aanwezig:

  • Luzette Kroon, Lid Algemene vergadering EUWMA, portefeuillehouder Internationaal & Innovatie Unie van Waterschappen, dijkgraaf Wetterskip Fryslân
  • Li An Phoa, oprichter van Drinkable Rivers
  • Sébastien Mouret, beleidsadviseur bij koepelorganisatie EurEau
  • Bart Millenaar, beleidsadviseur voor Europarlementariër Jan Huitema en kandidaat Europarlementariër namens de VVD (nr. 7)
  • Bram van den Groenendaal, beleidsadviseur voor Europarlementariër Bas Eickhout

De sprekers hebben de aanwezigen op geheel eigen wijze weten te inspireren tot meer leren van elkaar en meer samenwerking. Dit Young Professionals event was dan ook geen eenmalige ontmoeting, maar de start van een meer uitgebreide samenwerking; binnen de groep, binnen EUWMA, maar juist ook daarbuiten, met andere Europese waterbeheerders.

Wat is de EUWMA?

De EUWMA werd in 1996 opgericht om de samenwerking tussen verschillende Europese waterbeheerorganisaties te bevorderen. De organisatie verstrekt relevante informatie, standpunten en beleidsdocumenten aan nationale regeringen, de Europese Commissie, het Europees Parlement en andere relevante instellingen. Daarnaast bevordert de EUWMA kennisuitwisseling tussen de internationale leden.

> Lees meer over de EUWMA

Drinkwaterbedrijven en waterschappen: water moet hoger op de Europese agenda

4 december 2023

De Tweede Kamerverkiezingen zijn net achter de rug en de politieke partijen zijn alweer druk met de voorbereiding van de volgende verkiezingen: die voor het Europees Parlement op 6 juni 2024. De waterschappen en drinkwaterbedrijven hebben samen een aantal punten aangedragen voor de verkiezingsprogramma’s van de partijen. Hierin roepen ze op om water hoger op de Europese politieke agenda te zetten.

voorgevel van het gebouw van het Europees parlement

De Nederlandse drinkwaterbedrijven en waterschappen hebben Europa nodig om hun taken zo goed mogelijk uit te voeren. Zo beïnvloedt de vervuiling van Europese rivieren stroomopwaarts de waterkwaliteit in Nederland. Daarnaast zijn de toenemende weersextremen grensoverstijgend. Het aanpakken van de gevolgen daarvan is een gedeelde verantwoordelijkheid van alle lidstaten.

Samenhang in wateraanpak

“Met de uitvoering van de Green Deal heeft de EU de afgelopen 5 jaar een poging gedaan om het milieu, inclusief water en bodem, beter te beschermen”, zegt Luzette Kroon, bestuurslid Unie van Waterschappen. “Maar dat is nog onvoldoende, merken de waterschappen en drinkwaterbedrijven. Water moet hoger op de Europese politieke agenda om recht te doen aan de urgentie en het integrale en internationale karakter.”

Actie op Europees niveau

“Om de kwaliteit van het water en de drinkwaterbronnen in de toekomst te verbeteren, is actie op Europees niveau nodig”, vindt ook Hans de Groene, directeur van de Vereniging van drinkwaterbedrijven in Nederland (Vewin). “Stevige ambities omtrent waterkwaliteit zullen de duurzame veiligstelling van de drinkwatervoorziening op langere termijn vergemakkelijken.”

Ambities op waterkwaliteit en klimaatbestendig waterbeleid

In hun gezamenlijke aanbod aan de politieke partijen pleiten de drinkwaterbedrijven en waterschappen voor meer bronaanpak om watervervuiling tegen te gaan. Zo zijn beide voorstander van een Europees totaalverbod op PFAS. Daarnaast vragen ze meer aandacht voor waterkwantiteit en pleiten ze voor een klimaatbestendig Europees waterbeleid. Daarin is onder meer aandacht voor een goede Europese bodemkwaliteit van belang.

Gezamenlijke inzet

De waterschappen en drinkwaterbedrijven vragen verder om voldoende EU-fondsen en -leningen beschikbaar te stellen. Dit voor de benodigde investeringen om het Europese waterbeheer toekomstbestendig te maken.

> Download hier de gezamenlijke inzet (pdf)

DWA Netwerkdag: Water kent geen grenzen

28 november 2023

Maandag 27 november organiseerde Dutch Water Authorities de DWA Netwerkdag in Driebergen, met als centraal thema ‘Water kent geen grenzen’. DWA-coördinator Piebe Hoeksma opende de dag met een plenair gesprek met Luzette Kroon, bestuurslid van de Unie van Waterschappen. Na een presentatie van oud-Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp en de uitreiking van de NWB Award waren er themasessies over de 4 belangrijkste DWA-thema’s: kennisuitwisseling, Europa, internationale projecten/Blue Deal en aantrekkelijk werkgeverschap. Aanwezig waren zo’n 120 medewerkers, bestuurders en buitenlandcoördinatoren van binnen en buiten de waterschappen.

Op het podium Luzette Kroon en Piebe Hoeksma op van DWA Netwerkdag van 27 november jl.

Belang internationale samenwerking

“De waterschappen zijn de minst bekende overheid, maar waarin het grootste vertrouwen is”, opent Kroon haar gesprek. “80% van de Nederlanders vertrouwt dat de waterschappen ons land, dat deels onder zeeniveau ligt, droog houden. Met Bureau Brussel, ons gezicht in Europa, hebben we bovendien een grote invloed op het Brusselse beleid. Het buitenland wil dan ook graag van ons leren. Maar ook wij staan voor grote uitdagingen, zoals lange periodes van droogte, extreme neerslag en watervervuiling. Die uitdagingen spelen wereldwijd: de klimaatverandering is nu en trekt zich niets aan van landsgrenzen. Daarom is internationale samenwerking juist nu zo belangrijk, zeker op het gebied van klimaatadaptatie.”

Water centraal in Sustainable Development Goals

Kroon is dan ook blij dat er dit jaar voor het eerst een waterconferentie van de Verenigde Naties plaatsvond. “Dat laat zien dat zowel het onderwerp water als internationale samenwerking hoog op de bestuurlijke agenda’s staat. De vraag is nu: hoe zorgen we dat dat zo blijft? Ik denk in ieder geval door de urgentie te blijven benadrukken. De Sustainable Development Goals zijn niets zonder water. Internationaal werk heeft voor de waterschappen bovendien een belangrijke meerwaarde: het maakt ons aantrekkelijker als werkgever.”

Water grootste vriend en vijand

De tweede keynotespreker heeft een indrukwekkend cv: Tom Middendorp gaf onder meer 38 jaar lang leiding aan het leger, zette als eerste het thema klimaat op de agenda bij Defensie en schreef het boek Klimaatgeneraal, dat is vertaald in 5 talen. “In Nederland is water onze grootste vriend en vijand tegelijk”, stelt hij in zijn presentatie. “De economie heeft veel te danken aan onze gunstige ligging aan het water. Tegelijkertijd is water onze grootste bedreiging. Door die uitersten zit adaptatie in onze genen.”

Afhankelijkheid van water verkleinen

Middendorp benadrukt onze toenemende afhankelijkheid van water. “Kijk naar de productie: voor een vel A4-papier is maar liefst 10 liter water nodig en voor een T-shirt 4000 liter. En de vraag naar water blijft groeien, onder meer door de bevolkingsgroei en onze levensstandaarden. Tegelijkertijd neemt het aanbod van water af door de steeds langere periodes van droogte. We moeten onze watervoetafdruk en afhankelijkheid van water dus verkleinen. En dat kan alleen door circulariteit: beter hergebruiken.”

Spanningen door (water)schaarste

Tijdens zijn werk in het buitenland zag Middendorp hoe schaarste van essentiële grondstoffen spanningen veroorzaakt tussen bevolkingsgroepen. “Waterschaarste veroorzaakt conflicten en dwingt mensen om zich te verplaatsen. Door dat fenomeen zag ik het verband tussen klimaat en veiligheid. Want klimaatverandering heeft alles te maken met water: met voedseltekorten en de leefbaarheid van gebieden. Bij Defensie heb ik daarom klimaat op de agenda gezet en in relatie gebracht met veiligheid.”

Ruimte geven aan innovatie

“Om weerstand te bieden aan het steeds extremere weer, moeten we samenwerken”, vindt Middendorp. “We moeten ruimte geven aan innovatie, een kennisecosysteem creëren en grensoverschrijdend samenwerken. De oplossing van deze nieuwe watervraagstukken zit ’m in onze innovatiekracht en ons aanpassingsvermogen.”

NWB Award 2023

Het ochtendprogramma werd afgesloten met de uitreiking van de NWB Award 2023, de prijs voor het meest aansprekende filmpje over internationaal waterschapswerk. Na vertoning van de shortlist maakte Luzette Kroon als voorzitter van het NWB Fonds de winnaar bekend: ‘Een strategische alliantie voor waterconservering in de Chira Valley’ van de Blue Deal Peru. Zij winnen 5000 euro voor verder onderzoek en een interview in Het Waterschap, het blad van de Unie van Waterschappen. Kroon: “De video’s geven een goede kijk op ons werk en laten zien hoeveel mensen er betrokken zijn bij de internationale waterschapsprojecten.”

> Bekijk de video-inzendingen voor de NWB Award

Themasessies: kennisdeling en Europa

Na de lunchpauze vol netwerkmogelijkheden stonden er 2 rondes themasessies op het programma. Bij iedere ronde konden de deelnemers zich aansluiten bij 1 van de 4 onderwerpen. In de themasessie Kennisdeling ging Petra Goessen, buitenlandcoördinator bij hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, op zoek naar ideeën om meer kennis uit het buitenland op te halen. In de themasessie Europa vertelden Luc Kronenberg en Noa Hartog, lobbyisten in Brussel namens Vewin en de Unie van Waterschappen, onder meer wat de Unie in Brussel doet en hoe de Europese Unie werkt.

Aantrekkelijk werkgeverschap en internationale projecten

Frank Tibben (intelligence manager bij Wereld Waternet) en Anne Maaike Koeneman (beleidsadviseur internationale samenwerking bij waterschap Drents Overijsselse Delta) toonden in de themasessie Aantrekkelijk werkgeverschap waarom internationaal georiënteerde waterschappers voor de waterschappen als werkgever kiezen. En in de themasessie Blue Deal/internationale projecten zette Marion Wierda, programmamanager bij het NWB Fonds, verschillende internationale projecten van de waterschappen in de schijnwerpers.

> Bekijk de video van Tom Middendorp tijdens de DWA Netwerkdag: