Terugblik op de Commissie Waterkeringen van 1 juni

14 juni 2022

Op 1 juni kwam de Commissie Waterkeringen (CWK) van de Unie van Waterschappen bij elkaar. De commissieleden spraken onder meer over grondverwerving HWBP en over het Manifest Waterveiligheid.



Grondverwerving Hoogwaterbeschermingsprogramma

In de subsidieregeling Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) staat dat grondverwerving subsidiabel is als het sober en doelmatig is. Uit de uitwerking van het referentiebeeld voor de groene dijk blijkt dat grondverwerving én het vestigen van recht door het waterschap doelmatig kunnen zijn. Ze kunnen dus beide voor HWBP-subsidie in aanmerking komen.

De CWK heeft met grote meerderheid ingestemd om de gevraagde besluiten in het programmabestuur HWBP in te brengen voor besluitvorming. Dat betekent dat voorgesteld wordt om de Handreiking subsidiabele en niet-subsidiabele kosten voor toepassing van de Regeling subsidies hoogwaterbescherming 2014 aan te passen.

Het ontwerp van de versterkingsmaatregel, inclusief beheer en onderhoud, staat daarmee centraal bij de bepaling van de subsidie van grondverwerving. Wel of geen grondverwerving is een integraal onderdeel van de afweging van de maatregelen. De Life Cycle Costing analyse (LCC) is het instrument voor de afweging van de maatregelen en om de doelmatigheid van de maatregel te onderbouwen.

Daarnaast wordt voorgesteld

  • het referentiebeeld Eigendomspositie bij dijkversterking in grond vast stellen voor vergelijkbare situaties;
  • subsidiering van strategische grondaankopen niet toe te staan (ongewijzigd beleid);
  • overhoeken tot 3 procent van het totaal benodigd oppervlak voor versterking subsidiabel te maken.

De voorwaarde van de CWK is dat er na 2 en na 4 jaar een evaluatie plaatsvindt, met de toezegging dat wanneer er voor die tijd al spanning optreedt dit in de CWK wordt geagendeerd.

Omgang met ‘kleine kans groot gevolg’-risico’s in het HWBP

De huidige omgang met reserveringen voor risico’s met een kleine kans dat ze optreden maar met grote gevolgen, kunnen leiden tot niet doelmatige omgang met de subsidieregeling of tot onwenselijk grote gevolgen voor de waterschappen.

De CWK stemt in met het voorstel om dergelijke kwantificeerbare risico’s voorwaardelijk te beschikken en voor dergelijke risico’s die niet-kwantificeerbaar zijn de hardheidsclausule toe te blijven passen.

De CWK stemt in met de absolute drempelwaarde en is benieuwd hoe dat uitpakt in de evaluaties na 2 en na 4 jaar. Ook stemt de CWK in met de principeafspraak dat de voorwaardelijke beschikking geldt na overschrijding van geraamd budget. De programmadirectie wordt gevraagd dit uit te werken.

Manifest Waterveiligheid

De CWK-leden hebben voor een deel overeenstemming over het Manifest, maar zijn kritisch over een aantal aangedragen aanpassingen die nog niet zijn doorgevoerd. De voorzitter zegt toe daar nog een keer naar te kijken. Met dit voorbehoud en met waardering voor de inzet wordt het Manifest Waterveiligheid vastgesteld. Toepassing van het Manifest vraagt om strategische besprekingen in de CWK.

Voortgang Implementatieplan ‘Naar een realistisch en betrouwbaar HWBP’

De uitvoering van het implementatieplan heeft een goede start gemaakt. De goede bestuurlijke betrokkenheid uit zich mede in betrokkenheid van de bestuurlijk ambassadeurs en door de aanwezigheid van CWK-leden bij de kick-off. De alliantiepartners hebben gezorgd voor de benodigde ambtelijke inzet om de aanbevelingen uit te werken. Dit kwartaal zijn de eerste resultaten al opgeleverd, bijvoorbeeld in de kadernota. Het programmabestuur HWBP kan het implementatieplan op 5 juli vaststellen nu de capaciteit rond is. De bestuurlijk ambassadeurs vullen aan dat de ambitie hoog ligt, maar dat het nu te vroeg is om concrete uitwerking te bespreken.

HWBP Kadernota programma 2024-2035

De CWK stemt in met de hoofdlijnen in de kadernota. Deze nota legt de regels vast voor de programmering die dit jaar gemaakt wordt voor de periode 2024 t/m 2035. De CWK is wel kritisch omdat er op onderdelen onderbouwing mist voor de wijzigingen. Ook zijn de consequenties voor de waterschappen onduidelijk. De programmadirectie zegt toe de kadernota te verduidelijken en volgend jaar opnieuw zijn best te doen de Werkgroep Waterkeringen tijdig te betrekken.

Overige onderwerpen

Bij de bespreking van de voortgang van de beoordelingen van primaire keringen is ingestemd met het afstemmen van de boodschap en het moment van de publiekscommunicatie. De CWK heeft ingestemd met het doorzetten van het gebruik van het Waterveiligheidsportaal in de tweede beoordelingsronde van primaire keringen. De CWK heeft kennis genomen van de vertragende mijlpalen in het HWBP en ingestemd met het voorstel dit later in het jaar te bespreken. De voorzitter heeft toegelicht dat de programmadirectie HWBP een nieuwe analyse heeft gemaakt van de realisatie van projectgebonden bijdragen. Nadat het programmabestuur HWBP op 5 juli 2022 hierover gesproken heeft, worden de Minister en de CWK schriftelijk geïnformeerd. Daarna wordt ook in de CWK geagendeerd of de financiële prikkel van projectgebonden bijdrage bijdraagt aan het sober en doelmatig uitvoeren van projecten, en hoe we als alliantie met de uitwerking van deze financiële prikkel omgaan.

Terugkoppeling commissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën

8 juni 2022

Op 19 mei heeft de commissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën (CBCF) van de Unie van Waterschappen vergaderd. Een korte samenvatting van de hoofdpunten.

Een veld bloembollen aan het water

Campagne Waterschapsverkiezingen 2023

De waterschappen voeren gezamenlijk campagne om in 2023 de waterschapsverkiezingen bij de kiezer onder de aandacht te brengen. De commissie heeft de communicatie-expertgroep voor de waterschapsverkiezingen feedback gegeven op het campagnevoorstel.

Evaluatie hoogwater Limburg

De commissie heeft de evaluatie besproken van de liaisonrol en het Waterschapshulpteam (WHT) van de Unie tijdens het hoogwater in Limburg in 2021 en is positief gestemd over de rol die de Unie heeft gespeeld. Ook wordt aandacht gevraagd voor de verbeterpunten. Bijna alle aanbevelingen zijn direct op te pakken door de Unie of door het WHT. Verder zijn er nog aanbevelingen waarvoor andere partijen aan de lat staan.

De commissie is ook benieuwd naar de uitkomsten van het visietraject crisisbeheersing 2030 dat op dit moment loopt. In dit visietraject wordt met alle waterschappen gewerkt aan een gezamenlijk beeld over waar we als sector willen staan in 2030.

Nieuwe verslaggevingsregels waterschappen

De waterschappen hebben op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) een advies opgesteld voor nieuwe, geactualiseerde verslaggevingsvoorschriften voor de waterschappen. De commissie heeft een positief besluit genomen over het uit te brengen advies aan de minister van IenW.

Manifest Maatschappelijk Verantwoord Aanbesteden en Inkopen 2021-2025

Het manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen 2022-2025 heeft als doel inkopende organisaties bij elkaar te brengen en hen te stimuleren tot een brede toepassing van het instrument maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen. Het manifest is de opvolger van het manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen uit 2016. De commissie benadrukt het belang van het manifest en heeft de Ledenvergadering positief geadviseerd om met dit manifest in te stemmen.

Besproken in de commissie

In de commissie is verder gesproken over:

  • De Kadernota begroting 2023 Unie van Waterschappen bestaande uit een verhoging van de begroting 2022 met 3,0% contributiestijging en 3,3% inflatiecorrectie. De commissie adviseert de Ledenvergadering om in te stemmen met de Kadernota.
  • De resultaten audits Informatieveiligheid & privacy. De bespreking heeft vertrouwelijk plaatsgevonden
  • Aanpassing van het belastingstelsel.
  • Oekraïne en de belastingheffing. De commissie heeft kennisgenomen van de gevolgen die de opvang van ontheemden uit Oekraïne door particulieren (gastgezinnen) kan hebben voor onder andere de zuiveringsheffing.

> Bekijk de volledige agenda en stukken van deze vergadering

Terugblik op de commissie Waterkeringen van 9 maart

15 maart 2022

Op 9 maart kwam de commissie Waterkeringen (CWK) weer bij elkaar. De commissie sprak onder meer over de visie op waterveiligheid en over het eerste advies van de beleidstafel Wateroverlast en Hoogwater.



Visie Waterveiligheid

De commissie is blij met de laatste versie van de Visie Waterveiligheid, die nu voor 85 procent klaar is. De commissie geeft wel nog een aantal aandachtspunten mee voor de afronding van de visie. In de vergadering van het CWK van 1 juni en in de ledenvergadering van 24 juni vindt vervolgens de besluitvorming plaats.

Beleidstafel wateroverlast en hoogwater

Het eerste advies van de Beleidstafel Wateroverlast en Hoogwater is verschenen. De commissie reageert hier op.

Meerlaagsveiligheid

De commissie vindt het belangrijk om meerlaagsveiligheid meer aandacht te geven, ook in het regionale systeem. Meerlaagsveiligheid betekent dat in een gebied in samenhang wordt gekeken naar keringen (laag 1), ruimtelijke ordening (laag 2) en crisisbeheersing (laag 3). Daarnaast wil de commissie ruimte om de adviezen van de beleidstafel regionaal te kunnen implementeren. Verder vindt de commissie dat het internationale aspect meer aandacht mag krijgen. En ook dat de verzekerbaarheid van wateroverlast en hoogwater meegenomen moet worden in het vervolgadvies.

‘Building back better’

Het advies van de beleidstafel mag wat meer urgentie uitstralen, vindt het CWK verder. Daarnaast vindt de commissie het ook belangrijk dat het advies aansluit bij de Landelijke voorziening Overstromingsinformatie. De commissie adviseert daarnaast te onderzoeken of de risicobenadering beter is voor de normering van de wateroverlast. Bij stresstesten gaat het niet om de rekenexercitie, maar om de tastbare verbetering van de situatie in het veld. Ten slotte onderschrijft de commissie het principe dat er ruimte is om bij waterschade het herstel op een manier uit te voeren die rekening houdt met de veranderde omstandigheden: het ‘building back better’-principe.

Implementatieplan naar een realistisch en betrouwbaar HWBP

De Commissie Waterkeringen besprak ook het Implementatieplan ‘Naar een realistisch en betrouwbaar Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP)’. De commissie wil de implementatie van de adviezen van de adviesgroep en de bestuurlijke werkgroep voortvarend oppakken. Per thema komt er een bestuurlijk trekker. De voortgang van het plan komt terug in een volgende vergadering van de CWK.

> Bekijk hier alle stukken van de vergadering

Waterschappen willen vaste partner blijven in veiligheidsregio’s

24 februari 2022

De waterschappen beheren kritieke infrastructuur zoals rioolwaterzuiveringen en dijken. Daarom moeten ze als specifieke crisispartner in de Wet Veiligheidsregio’s staan. Dat is de boodschap die Hetty Klavers namens de waterschappen inbracht bij het rondetafelgesprek evaluatie Wet Veiligheidsregio’s in de Tweede Kamer.



Deze wet wordt regelmatig geëvalueerd. De Tweede Kamer besloot dit keer om betrokkenen te horen in een rondetafelgesprek. De commissie Muller schreef de evaluatie.

Crisispartners

De Unie van Waterschappen ziet het rapport van de commissie Muller als een uitgebreide evaluatie met waardevolle inzichten. Wel hebben de waterschappen moeite met het punt om expliciet genoemde crisispartners zoals de waterschappen uit de wet te schrappen. De argumentatie hierachter lijkt te zijn dat veiligheidsregio’s zelf relevante netwerkpartners weten te betrekken.

Kritieke infrastructuur

Hetty Klavers gaf de Kamerleden mee dat waterschappen kritieke infrastructuur in beheer hebben. Niet alleen bij watercrises is het vanzelfsprekend dat waterschappen aansluiten bij het overleg van de veiligheidsregio’s. Ook bij situaties zoals cyberaanvallen en stroomuitval kan infrastructuur van waterschappen geraakt worden.

Veiligheid en volksgezondheid

Waterschappen zijn onder meer verantwoordelijk voor het kritieke proces van keren en beheren van oppervlaktewater en het zuiveren van afvalwater. Dit zijn werkzaamheden die de veiligheid en volksgezondheid nauw raken. Daarom is het belangrijk dat waterschappen expliciet in de wet genoemd blijven worden als crisispartner en dat ze aanschuiven bij de veiligheidsregio’s als lid van het algemeen bestuur. Het hebben van vaste relaties tussen crisispartners heeft grote meerwaarde bij een crisis.

Andere organisaties

Kamerlid Raymond Knops (CDA) vroeg tijdens het rondetafelgesprek waarom waterschappen uit de wet geschrapt worden. Daarop was het antwoord van Erwin Muller, de opsteller van het rapport, dat er vele andere organisaties in de wet verankerd willen worden.

Juiste afwegingen

Hanneke van der Werf (D66) vroeg hoe de waterschappen hun ideale rol zien in de veiligheidsregio’s. Hetty Klavers antwoordde dat de waterschappen de informatie over de toestand van het water aandragen, zodat de juiste afwegingen gemaakt kunnen worden. Ook pakken de waterschappen hun praktische taak op, zoals dijkbewakingen.

De Tweede Kamer evalueert de wet op 9 maart in een commissiedebat.

> Evaluatie Wet veiligheidsregio’s

CBCF vergadert over coronacompensatie voor waterschappen

10 februari 2022

In januari heeft de commissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën (CBCF) van de Unie van Waterschappen extra vergaderd. Belangrijkste onderwerp was de coronacompensatie voor waterschappen over 2020.



Na het uitbreken van de coronacrisis is regelmatig gekeken naar de financiële effecten van deze crisis voor de waterschappen. Daarbij bleek dat aan de kostenkant kostenverhogingen als gevolg van corona en onderbesteding elkaar min of meer in balans hielden. Wel verwachtten de waterschappen over 2020 minder belastinginkomsten te ontvangen. Dit als gevolg van de maatregelen die in verband met de coronacrisis zijn genomen. Denk aan minder opbrengsten zuiveringsheffing, meer kwijtschelding, meer vorderingen waarvoor geen verhaalsmogelijkheid meer bestaat, en minder opbrengsten invorderingsrente.

Inkomstenderving

In overleg met het kabinet is vervolgens de toezegging gedaan dat de waterschappen compensatie kunnen krijgen voor deze inkomstenderving. Uitgangspunt daarbij is een reële compensatie van de gederfde inkomsten door de coronacrisis over 2020 én 2021. De Unie heeft op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de aanvraag voor coronacompensatie over het verslaggevingsjaar 2020 voor de waterschappen in beeld gebracht. Het doel daarvan is om deze aanvragen gezamenlijk in te dienen.

Opbrengst zuiveringsheffing

De reacties van de waterschappen op de berekeningssystematiek lopen uiteen, met name als het gaat om de opbrengst zuiveringsheffing. De hoogte van deze opbrengst wordt ieder jaar door verschillende componenten beïnvloed. En die componenten hebben niet allemaal een relatie met de coronacrisis.

Compensatieverzoek indienen

De commissie heeft over deze reacties gesproken en besloten dat de waterschappen een verzoek voor coronacompensatie gaan indienen. De hoogte van de aan te vragen compensatie is gebaseerd op reële cijfers. Alle waterschappen bepalen of ze op basis van deze reële cijfers voor coronacompensatie in aanmerking komen. Het ministerie van BZK heeft onder meer als voorwaarde gesteld dat de cijfers één op één zijn terug te vinden in de begroting en jaarrekening van de waterschappen. Door het besluit van de commissie om nu uit te gaan van reële cijfers, is dit niet meer mogelijk. Het compensatieverzoek zal om die reden voorzien worden van een accountantsverklaring.

Andere onderwerpen

In de commissie is verder gesproken over een gewijzigde financiering van het collectieve ondersteuningsprogramma vanuit het Waterschapshuis voor de implementatie van de Wet open overheid.

> Bekijk de volledige agenda en stukken van deze vergadering

Nieuwe bestuursleden Unie van Waterschappen

17 december 2021

De Unie van Waterschappen verwelkomt 3 nieuwe bestuursleden. Luzette Kroon, Jeroen Haan en Vincent Lokin gaan deel uitmaken van het dagelijks bestuur van de vereniging van de Nederlandse waterschappen. Rogier van der Sande is herkozen als voorzitter.



De vacatures komen vrij omdat de bestuursleden Hein Pieper, Hetty Klavers en Toine Poppelaars hun maximale zittingsduur hebben bereikt of binnenkort bereiken. De waterschappen zijn in de ledenvergadering van 17 december akkoord gegaan met de kandidaten die de selectiecommissie heeft voorgedragen. Ook hebben de leden de termijn van Rogier van der Sande als voorzitter met 3 jaar verlengd.

Uitdaging in het waterbeheer

Rogier van der Sande: “Ik vind het een eer om mijn rol als voorzitter nog een termijn te mogen vervullen. Juist nu de waterschappen voor de grote uitdaging staan om het waterbeheer op peil te houden, terwijl de gevolgen van klimaatverandering steeds sterker merkbaar worden in ons dagelijks werk. Ik ben erg blij met de nieuwe bestuursleden. Stuk voor stuk brengen zij veel kennis en ervaring mee. Ik heb er alle vertrouwen in dat we samen met veel frisse energie en toewijding een bijdrage kunnen leveren aan het behartigen van de belangen van de waterschappen.”

Innovatie en internationaal

Luzette Kroon, dijkgraaf van Wetterskip Fryslân, wordt bestuurslid innovatie en internationaal per 17 december. Zij is in het verleden burgemeester en wethouder geweest en algemeen bestuurslid bij waterschappen. Bij de VNG was zij bestuurslid en vicevoorzitter van de commissie Europa en Internationaal. Onder de portefeuille innovatie en internationaal vallen onder meer Dutch Water Authorities, het programma Blue Deal, Bureau Brussel en de overkoepelende innovatiethema’s.

Waterveiligheid

Als bestuurslid waterveiligheid wordt Jeroen Haan benoemd per 1 januari 2022. Hij heeft vanuit diverse functies brede -bestuurlijke- ervaring opgedaan, als hoogheemraad en als (vice)voorzitter/lid van onder meer het Bestuurlijk Platform Zoetwater, het Deltaprogramma zoetwater en de stuurgroep Deltaprogramma. Hij is sinds 2019 dijkgraaf van hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Binnen zijn nieuwe portefeuille gaat hij zich onder meer bezig houden met waterveiligheid, wegenbeheer, het Deltaprogramma en de samenwerking met Rijkswaterstaat.

Financiën en digitalisering

Per 1 april 2022 wordt Vincent Lokin bestuurslid financiën en digitalisering en tevens penningmeester. Hij is dagelijks bestuurder bij waterschap De Dommel en heeft eerder jarenlang bij een bankinstelling gewerkt. Naast financiële inzichten heeft hij veel ervaring opgedaan met governance-vraagstukken en samenwerking in verenigingsverband. De portefeuille bestaat naast financiën en digitalisering onder meer uit bedrijfsvergelijkingen, arbeidsvoorwaarden, de Omgevingswet, juridische zaken en personeelszaken.

Terugkoppeling commissie bestuurszaken, communicatie en financiën

22 november 2021

Op 12 november kwam de Uniecommissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën (CBCF) van de Unie van Waterschappen digitaal bij elkaar. Een korte samenvatting van de hoofdpunten.

Bootje gevouwen van een 100 euro biljet

Vergoeding kosten Wet open overheid

De CBCF heeft positief geadviseerd op het voorstel Vergoeding kosten Wet open overheid (Woo). De Wet open overheid vervangt de huidige Wet openbaarheid van bestuur en treedt naar verwachting volgend jaar 1 mei in werking. De waterschappen krijgen na overleg van de Unie met het Rijk compensatie voor zowel de incidentele implementatiekosten als de extra structurele kosten die het gevolg zijn van de Woo. De toezegging bedraagt over de jaren 2022-2027 € 23,5 miljoen. Bij instemming door de Ledenvergadering met het voorstel zouden de eerste middelen in 2022 kunnen worden uitbetaald.

Het is de bedoeling dat de waterschappen bij deze implementatie worden ondersteund vanuit het Waterschapshuis (hWh). Hiervoor is van de totale toezegging € 375.000 gereserveerd. De CBCF zal bij goedkeuring door de Ledenvergadering hWh opdracht geven het plan te gaan ontwikkelen en uitvoeren. hWh zal hier vervolgens mee aan de slag gaan.

Besproken in de commissie

In de commissie is verder gesproken over:

  • de lastenontwikkeling van de waterschappen in 2022, waarover een persbericht is uitgegaan;
  • de compensatie van het Rijk voor gederfde belastingopbrengsten over het jaar 2021;
  • de kostenvergoeding van het Rijk i.v.m. de kindertoeslagaffaire;
  • de schuldpositie van de waterschappen n.a.v. radio-uitzendingen van het programma Argos en artikelen in de Groene Amsterdammer.

Sessie Omgevingswet

Na afloop van de vergadering in de commissie in een aparte sessie bijgepraat over de stand van zaken voor de waterschappen m.b.t. de Omgevingswet i.r.t. andere overheden. Het beeld is dat de waterschappen goed op koers liggen richting de implementatie op 1 juli 2022.

> Volledige agenda en stukken van deze vergadering

Extra bijeenkomst Commissie Waterkeringen over stabiliteit HWBP

13 december 2021

De Uniecommissie Waterkeringen (CWK) is op 3 december een keer extra bij elkaar gekomen. Er is gesproken over 2 adviezen over de stabiliteit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP).



De bestuurlijke werkgroep Stabiliteit en de Adviesraad werkten dit jaar aan deze adviezen om de aanhoudende instabiliteit en onvoorspelbaarheid in de uitvoering van het HWBP aan te pakken.

Adviezen

Het advies van de bestuurlijke werkgroep Stabiliteit gaat in op onder meer flexibeler programmeren, bestuurlijk meer sturen op tijd en geld, risico’s meer zelf dragen bij vertragingen, vergroten voorspelbaarheid van de solidariteitsbijdragen, en meer investeren aan de voorkant van een project.
Het advies van de Adviesraad gaat in op onder andere doorgroeien naar een gezamenlijke gedragen programmasturing, een meer gemeenschappelijke toon in communicatie en meer kennisuitwisseling.

Goede kwaliteit

De CWK is blij met de kwaliteit van de adviezen. De problematiek en de gegeven adviezen zijn duidelijk doorleefd. De commissie heeft beide adviezen omarmd, ondanks enkele kanttekeningen.

Eén ontwikkelagenda

De commissie adviseert om één ontwikkelagenda te maken voor beide adviezen. Daarin moet een deel gericht zijn op de korte termijn (optimalisatie) en een deel op de lange termijn (transformatie). De ontwikkelagenda bevat dan ook een verdiepingsslag en concretisering, waaronder het in beeld brengen van de impact. In de ontwikkelagenda staat ook het vervolgproces: wie doet wat? De vorm volgt daarbij de inhoud van de agenda.

Bestuurlijk en ambtelijk

Het is noodzakelijk om onderscheid te maken tussen de bestuurlijke tafel en de ambtelijke tafel, en tussen wat de waterschappen zelf moeten doen en wat de alliantie samen moeten doen. De CWK roept op om bij de uitwerking zoveel mogelijk gebruik te maken van de reguliere overlegvormen.

Terugkoppeling commissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën van 17 september

23 september 2021

Op 17 september kwam de Uniecommissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën (CBCF) van de Unie van Waterschappen bij elkaar. Een korte samenvatting van de hoofdpunten.



Strategie Duurzaam Oprdachtgeverschap Waterschappen

De CBCF stelde de strategie Duurzaam Opdrachtgeverschap Waterschappen vast voor de periode 2021-2030. De titel is ‘Opdrachtgeven met ambitie, inkopen met impact’. De strategie is bedoeld als gezamenlijke basis voor het duurzaam handelen van de waterschappen in de komende jaren. Het verbindt duurzame ambities van de waterschappen die zij eerder hebben vastgelegd in akkoorden en afsprakenkaders. Denk aan het Klimaatakkoord, het Grondstoffenakkoord, het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en de Green Deal Duurzaam GWW 2.0.

Een gezamenlijke strategie helpt de 21 waterschappen om samen aan de duurzame doelen te werken. Ieder in het tempo dat bij de organisatie past. De komende periode wordt een plan van aanpak uitgewerkt om concreet invulling te geven aan de strategie.

Evaluatie Crisiskompas

2020 was het laatste jaar van de looptijd van het gezamenlijke Uitvoeringsprogramma crisisbeheersing van de waterschappen. Het programma ging in 2014 van start. In 2017 was het Crisiskompas het resultaat van een tussentijdse evaluatie van dit programma. Die acties die daaruit voortkwamen zijn nu opnieuw geëvalueerd, zowel onder de waterschappen als onder de crisispartners van de waterschappen.

De CBCF heeft vastgesteld dat de inzichten die hieruit zijn voortgekomen een goede basis vormen voor de nieuwe visie crisisbeheersing waaraan komende periode wordt gewerkt. De aanbevelingen uit de evaluatie hebben onder andere betrekking op:

  • de samenwerking in het crisisnetwerk,
  • de informatievoorziening,
  • de inzet van communicatieadviseurs in crisisperiodes,
  • competentieontwikkeling bij medewerkers,
  • beschikbaarheid van middelen in crisissituaties,
  • het delen van kennis en
  • het monitoren van de kwaliteit van de uitvoering.

Begroting Unie van Waterschappen

De CBCF adviseert de Ledenvergadering van de Unie van Waterschappen om in te stemmen met de conceptbegroting van de vereniging voor 2022. Op basis van het kader dat daarvoor in juni is vastgesteld, gaat het om een verhoging van de begroting 2021 met 2,4 procent: 1 procent contributiestijging en 1,4 procent inflatiecorrectie. Dit is volgens de afspraken die in 2019 voor een aantal jaren met de leden zijn gemaakt. Inmiddels blijkt wel dat de afgesproken contributiestijging in 2020 en 2021 vooral ingezet moest worden voor het nakomen van de cao-afspraken en de verhoogde pensioenpremies.

Dat betekent dat een extra verhoging nodig zou zijn om te kunnen voldoen aan de in 2019 afgesproken versterking van het Uniebureau op onderwerpen die in Den Haag steeds meer aandacht vragen van de waterschappen als collectief. De CBCF besprak daarom een voorstel tot een aanvulling op de begroting voor 2022 en 2023. Het gaat dan om een contributiestijging van 3 procent per jaar in plaats van de afgesproken 1 procent. Verder stelt de commissie voor om voor indexatie gebruik te maken van een naar rato gewogen gemiddelde van zowel de loonkostenindex als de consumentenprijsindex in plaats van één van beiden.

En verder…

Verder stemde de CBCF in met het jaarplan van het Informatiehuis Water voor 2022. Ook adviseert de CBCF de Ledenvergadering van de Unie van Waterschappen om:

  • in te stemmen met het voortzetten van het Digitaliseringsberaad;
  • te kiezen voor een verhoogd ambitieniveau voor het vervolg van de publieksaanpak Waterbazen, om tot aan de waterschapsverkiezingen in 2023 te blijven werken aan waterbewustzijn bij een grote diversiteit aan doelgroepen;
  • tijdelijk personeel in dienst te nemen bij de Unie bij programma’s die gefinancierd worden uit externe bronnen via een daarvoor ontworpen dienstverband;
  • in te stemmen met de aangepaste modellen belastingverordening zuiveringsheffing en verontreinigingsheffing 2022.

> Volledige agenda en stukken van deze vergadering

Terugblik op de Commissie Waterkeringen van 15 september

21 september 2021

Op 15 september kwam de Commissie Waterkeringen (CWK) weer bij elkaar. Er werd onder meer gesproken over het Waterveiligheidsportaal en over het HWBP-ontwerpprogramma 2023-2034. En natuurlijk kwam het hoogwater in Limburg aan de orde. Een samenvatting.



Hoogwater Limburg en beleidstafel hoogwater en klimaatadaptatie

In juli had Limburg te maken met hoogwater. De grote hoeveelheden water hebben gezorgd voor spannende situaties. Gelukkig hebben de dijken het gehouden, dankzij alle inspanningen. Waterschap Limburg is hard bezig met de herstelwerkzaamheden. Het waterschap heeft veel profijt gehad van de hulp van andere waterschappen om de gevolgen van het hoogwater te beperken. Er wordt nu onder meer een systeemevaluatie uitgevoerd. Ook op landelijk niveau wordt er geëvalueerd: hoe functioneerde het waterschapshulpteam? En hoe was de coördinatie door de Unie van Waterschappen?

De leden van de CWK hebben aandachtspunten voor de beleidstafel en de evaluaties aangedragen. De Unie brengt die op de betreffende tafels in. De CWK pleit ervoor de crisis aan te grijpen om de noodzaak van ons werk te benadrukken en duidelijk aan te geven wat we nodig hebben om onze taak te blijven doen, gezien de klimaatverandering.

Het verhaal van de beoordelingen van primaire keringen

De Unie heeft een eerste opzet gemaakt voor een verhaal over de ervaringen en resultaten van de eerste landelijke beoordelingsronde van primaire keringen. Deze opzet heeft de goede richting. Doelgroepen zijn het Algemeen Bestuur van de waterschappen en de geïnteresseerde leek. Er zijn suggesties gedaan om bepaalde onderdelen scherper aan te zetten. Denk aan actualiteiten, beoordelen als integraal onderdeel van de waterveiligheidsketen, Rijkswaterstaat als medebeheerder, en reële verwachtingen voor het vervolg. Als alle beoordelingen volgend jaar klaar zijn, wordt het verhaal afgemaakt.

Evaluatie trajectaanpak en ingangstoets Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP)

De waterschappen erkennen het nut van de handreiking trajectaanpak. Het is in het eigen belang om de trajectaanpak toe te passen om beslagen ten ijs te komen voor de versterkingsopgave. Daarom volstaat een facultatief karakter van de handreiking. De CWK stemt in met de gevraagde besluiten om te blijven leren en de relatie trajectaanpak en ingangstoets te versterken.

Scope en opdrachtgeverschap Waterveiligheidsportaal

Het Waterveiligheidsportaal is een dashboard met de stand van zaken van de beoordeling van de primaire waterkeringen. De CWK stemt in met het volgende voorstel:
• De scope van het Waterveiligheidsportaal wordt bevroren,
• Het Financiersoverleg wordt formeel opdrachtgever en de programmadirectie HWBP operationeel opdrachtgever
• De programmadirectie krijgt 1 fte extra capaciteit krijgt om die rol te vervullen.
Voordat er een besluit wordt voorgelegd voor het vervolg, wil de CWK eerst een evaluatie van inhoud, financiering en governance.

HWBP ontwerpprogramma 2023-2034 en halfjaarrapportage HWBP

De CWK is geschrokken van de grote wijzigingen in het ontwerpprogramma HWBP. De commissie realiseert zich dat wat je doet in de projecten effect heeft op programmaniveau. Het alliantiebelang moet daarom prominenter aanwezig zijn bij besluiten binnen een waterschap. Verder pleit de CWK voor betere informatievoorziening en betere lobby richting Den Haag en eigen Algemeen Bestuur als er kaders worden gesteld die het versterken van waterkeringen in de weg zitten. Het grootste probleem is namelijk niet de stabiliteit en voorspelbaarheid, maar de jaarlijkse productie van versterkingen.

Overige besluiten

De CWK stemt in met het prototype Toetskader Emissieloos bouwen. Hiermee gaat de programmadirectie HWBP toetsen welke kosten subsidiabel zijn wanneer emissieloos materieel wordt ingezet bij een dijkversterking. Door middel van praktijkervaring wordt het prototype in 2022 ontwikkeld tot een standaard toetskader. De CWK stemt in met de zienswijze op het Nationaal Waterprogramma met de aanvulling dat meerlaagsveiligheid meer aandacht nodig heeft.