Terugblik op de Unie-commissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën

22 november 2022

Op 18 november heeft de commissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën (CBCF) van de Unie van Waterschappen vergaderd. Een korte samenvatting van de hoofdpunten.



Begroting 2023 Unie van Waterschappen

De commissie heeft een positief advies aan de Ledenvergadering gegeven over de Begroting 2023 van de Unie van Waterschappen. In de CBCF van 23 september had de commissie al kennis genomen van de contributiebijdrage per waterschap over 2023.

Gezamenlijke publiekscommunicatie na maart 2023

De commissie onderschrijft het uitgangspunt om na de verkiezingen in maart 2023 door te gaan met een gezamenlijke publiekscommunicatie voor de waterschappen. De commissie heeft aandachtspunten meegegeven. Zo merkte de commissie op dat ieder waterschap de publiekscommunicatie op maat moet kunnen maken.

Contourennota Versterking Crisisbeheersing

In 2020 is de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s gepubliceerd. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft als vervolg op deze evaluatie een contourennota opgesteld. Een van de belangrijkste adviezen daarvan is dat de veiligheidsregio’s de samenwerking met crisispartners in netwerken moeten vormgeven.

De commissie benadrukt nogmaals het belang dat de positie van de waterschappen en de dijkgraaf in een nieuw stelsel van crisisbeheersing geborgd moet blijven.

Landelijk Grondgebruiksbestand Nederland

Het Landelijk Grondgebruiksbestand Nederland (LGN) is een landsdekkend bestand dat de gebruikers voorziet van actuele en nauwkeurige informatie over het grondgebruik in Nederland. Veel overheden en kennisinstellingen gebruiken LGN, onder meer op het gebied van milieu, water, ruimtelijke ordening, landschap en natuur.

De commissie heeft een positief advies gegeven aan de Ledenvergadering over de jaarlijkse bijdrage aan het samenwerkingsverband LGN. Doel is dat de gegevens uit dit bestand als open data beschikbaar worden gesteld.

Agenda Waardengedreven Digitaliseren

De werkagenda Waardengedreven Digitaliseren is een eerste stap om invulling te geven aan de ambities van het kabinet voor de digitale transitie van Nederland. De werkagenda heeft niet de technologie maar publieke waarden als veiligheid, democratie, zelfbeschikking, privacy en transparantie als uitgangspunt.
De commissie heeft enkele punten aangedragen voor een gezamenlijke reactie van de mede-overheden op deze agenda.

En verder…

In de commissie is verder gesproken over:

  • De publicaties Waterschapspeil 2022 en Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer 2022. De commissie heeft van gedachten gewisseld over hoe de publicaties optimaal bij de waterschappen kunnen worden ingezet. De commissie constateert dat de betrouwbaarheid van de data in de loop der jaren sterk is toegenomen.
  • De Landelijke Voorziening Overstromingsinformatie (LVO). In de CBCF van 23 september heeft de commissie van gedachten gewisseld over het LVO. Dit is een voorziening voor het ontsluiten van actuele, betrouwbare, complete, eenduidige en makkelijk toegankelijke overstromingsinformatie. In déze CBCF heeft de commissie een positief advies aan de Ledenvergadering gegeven over het implementatieplan en de financiering van de voorziening.

> Bekijk de agenda en alle stukken van deze vergadering

Terugblik op de Commissie Waterkeringen van 2 november

7 november 2022

Op 2 november kwam de Commissie Waterkeringen (CWK) van de Unie van Waterschappen weer bij elkaar. De onderwerpen die onder mee aan de orde kwamen waren de evaluatie van de Waterwet en de beoordeling van primaire keringen.



Maar de vergadering opende met een overzicht van verschillende trajecten die de programmering en financiering van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) beïnvloeden. Er zit spanning op de programmering en de HWBP-alliantie werkt aan het verbeteren van de stabiliteit. De financiële randvoorwaarden van het programma komen aan bod in de evaluatie Waterwet en het traject over de projectgebonden bijdrage. De resultaten van de eerste beoordelingsronde (LBO-1) moeten verwerkt worden in de langjarige programmering.

Integrale aanpak

In de CWK worden de trajecten apart geagendeerd, maar voor een goede en integrale aanpak is het belangrijk om het grotere geheel te blijven zien. Daarom moet voor elke stap worden gekeken welke tafel het meest geschikt is voor het bestuurlijke gesprek. Ook is er balans nodig in focus en synergie. Bekijk de eerste schets. Onderlinge verbanden tussen de trajecten, volledigheid en verantwoordelijken kunnen nog worden toegevoegd.

Evaluatie Waterwet

Het consortium Twynstra Gudde, Decisio en Sweco voert in opdracht van IenW-DGWB de evaluatie van de waterwet uit. Het consortium presenteerde zijn aanpak. De waterschappen worden op verschillende manieren betrokken in het proces. Voor de regionale spiegelsessie worden in ieder geval alle waterschappen uitgenodigd. De CWK neemt kennis van de aanpak van de evaluatie en geeft alvast aandachtspunten mee. Wellicht worden niet alle aandachtspunten opgepakt in de evaluatie, maar ze worden wel in beeld gebracht.

Beoordelingen primaire keringen

De CWK stemt in met het voorstel dat de Unie van Waterschappen het draaiboek voor de tweede landelijke beoordelingsronde van primaire keringen (LBO-2) kan afronden met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De CWK benadrukt dat het draaiboek de ruimte moet geven voor bijstelling in de eerste jaren zodat we samen ervaring op kunnen doen. Voor de afronding van de eerste landelijke beoordelingsronde (LBO-1) zijn de beheerders en Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ver gevorderd. In 2023 wordt er gezamenlijk gecommuniceerd over het landelijk veiligheidsbeeld.
De CWK bespreekt in 2023 de evaluatie van LBO-1.

Beleidstafel Wateroverlast en Hoogwater

De CWK heeft nog enkele inhoudelijke aandachtspunten voor het eindadvies van de beleidstafel Wateroverlast en Hoogwater. Die worden meegenomen richting het definitieve eindadvies. Onder voorbehoud van die opmerkingen adviseert de CWK positief over het eindadvies.

Hoogwaterbeschermingsprogramma

De ontwerpprogrammering leidt tot zorgen bij waterschappen over de financiële lasten en werkvoorraad op langere termijn. Op korte termijn moet het CWK een programmering vaststellen die gericht is op ‘Best for Program’. Naar aanleiding van de consultatie zijn er nog enkele kleine wijzigingen gedaan. Er ligt echter een flinke extra claim uit de consultatie die niet ingepast kan worden. De wens is om in de programmering de belangen van de projecten en projectwaterschappen beter te accommoderen. Dat gebeurt in meerdere sporen. Enkele verbeteringen kunnen in de volgende programmeerronde meegenomen worden. Andere verbeteringen vragen meer tijd. De CWK onderschrijft hun verantwoordelijkheid in de alliantie en wil duidelijkheid over het tijdsschema.

Werkbezoek minister

De programmadirectie van het HWBP bereidt samen met de Unie van Waterschappen het werkbezoek voor van de minister Infrastructuur en Waterstaat op 7 december. De CWK is positief over het idee om een aantal leden van de CWK te laten vertellen over de alliantiegesprekken die afgelopen jaar zijn gevoerd, en ruimte te laten voor dialoog.

Nominaties voor waterschappers in verkiezing Ambtenaar van het Jaar

6 oktober 2022

Dit jaar vindt de twaalfde editie plaats van de Publiek Denken Top 100, de verkiezing van de Ambtenaar van het Jaar. Er zijn maar liefst 8 waterschappers genomineerd.



De Ambtenaar van het Jaar 2022 werkt met passie voor het openbaar bestuur en doet dit met lef en flair. Hij of zij weet mensen te verbinden, is resultaatgericht en gaat effectief te werk in een complexe omgeving.

Genomineerden

Met de Publiek Denken Top 100 wordt de schijnwerper gericht op de sleutelfiguren die achter de schermen opereren. Succesvolle sleutelfiguren dus. Welke waterschappers zijn er genomineerd?

  • Fons Dekkers, Programmamanager Energietransitie bij Hoogheemraadschap van Rijnland
  • Foeken Saar, Programmamanager Implementatie Omgevingswet bij het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
  • Martijn van Gilst, Vergunningverlener bij het Waternet
  • Mario Graat, Projectleider bij Waterschap De Dommel
  • Erwin de Groot, Beleidsadviseur bij het Hoogheemraadschap van Rijnland
  • Nicole de Keijzer, Beleidsadviseur E-overheid bij de Unie van Waterschappen
  • Hanneke Kloosterboer, Beleidsadviseur Waterveiligheid bij Waterschap Aa en Maas
  • Henk Schobben, Deltaprogrammeur voor Noord Nederland boven het Noordzeekanaal bij Hoogheemraadschap Holland Noorderkwartier

Stemmen

Stemmen kan tot 24 oktober op ambtenaarvanhetjaar.nl. Je vindt daar ook meer achtergrondinformatie over de genomineerden. Nadat de stemmen geteld zijn, wordt er een top 12 van meeste stemmen vastgesteld. De jury beslist dan wie dé Ambtenaar van 2022 wordt. Dit wordt bekendgemaakt op 15 december tijdens een feestelijke uitreiking in Utrecht.

Hoogleraar Herman Havekes: historisch besef belangrijk bij inrichting van ons waterbeheer

5 oktober 2022

Op 3 oktober hield hoogleraar Herman Havekes zijn oratie waarin hij middels een 'vlootschouw' de organisatie van het (decentrale) waterbeheer in Nederland tegen het licht hield. Havekes betoogde dat een goede waterorganisatie een keiharde randvoorwaarde is voor goed waterbeheer.

Hoogleraar Herman Havekes houdt zijn oratie

Hij concludeert dat de Nederlandse waterorganisatie weliswaar verbeterpunten kent, maar in de basis op orde is. Dat geeft het nodige vertrouwen voor de toekomst.

Bijzonder hoogleraar

Prof. dr. mr. Herman Havekes is met steun vanuit de Stichting Schilthuisfonds benoemd tot bijzonder hoogleraar bij de faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie van de Universiteit Utrecht. Hij is werkzaam op de leerstoel ‘Publieke organisatie van het (decentrale) waterbeheer’. Het is de bedoeling dat de leerstoel nadrukkelijk de relatie met de praktijk van het waterbeheer legt.

Succesvolle decentralisatie

Tijdens zijn oratie ging Havekes onder meer in op criteria voor een goede organisatie van het waterbeheer, de financiering ervan en de rol van drinkwaterbedrijven, waterschappen, gemeenten, provincies en het rijk. Hij haalde daarbij aan dat het Nederlandse waterbeheer internationaal stevig tegen het licht is gehouden en positief beoordeeld. In Nederland is het voor 100 procent een publieke taak, is het sterk gedecentraliseerd en heeft dat decentrale beheer een solide financiële basis. Daardoor kan het slagvaardig worden uitgevoerd. Havekes stelt dan ook dat de decentralisatie van het Nederlandse waterbeheer succesvol is.

Leren van het verleden

Havekes benadrukt het belang van historische kennis. “Om te weten waar je naar toe gaat, moet je weten waar je vandaan komt. Je moet gewoon over enige kennis van onze waterhistorie beschikken om vandaag en morgen het werk goed te kunnen doen. En begrijp mij goed: niet omdat vroeger alles beter was, maar omdat je er van kunt leren.”

Verbeteren

Havekes eindigde zijn oratie met de observatie dat er wel nog genoeg te verbeteren valt en gaf suggesties voor nader uit te werken onderzoeksvragen over het (decentrale) waterbeheer. Bijvoorbeeld rond het mogelijk belasten van onttrekkingen van oppervlakte- en grondwater, beprijzing van diffuse verontreiniging door de landbouw en de organisatie van het grondwaterbeheer.

> Lees de oratie op de website van het Schilthuisfonds

Terugkoppeling commissie bestuurszaken, communicatie en financiën

27 september 2022

Op 23 september heeft de Uniecommissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën (CBCF) van de Unie van Waterschappen vergaderd. Een korte samenvatting van de hoofdpunten.

Klaproos bij een beek

Consultatiereactie wetsvoorstel aanpassing belastingstelsel

Het wetsvoorstel aanpassing belastingstelsel bevat een aantal voorstellen. Deze voorstellen lossen drie knelpunten op in het belastingstelsel van de waterschappen. Ook worden er 4 meekoppelkansen meegenomen.

De commissie heeft namens de waterschappen een positief besluit genomen over de concept consultatiereactie op het wetsvoorstel. De commissie is van mening dat nagenoeg alle voorstellen van de waterschappen in het wetsvoorstel zijn overgenomen. Ook spreekt ze haar waardering uit voor werk dat door de Unie is verricht. De commissie benadrukt het belang van een unaniem standpunt van de waterschappen en het behouden van snelheid in het wetgevingstraject.

Andere gewenste aanpassingen van het belastingstelsel waaronder een tussentijdse herziening van de kostentoedeling, moeten een plaats krijgen in het zogenaamde tweede spoor, ‘Toekomstbestendige bekostiging Nederlands waterbeheer’.

Publicatie Waterschapspeil 2022 en Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer 2022

De commissie geeft, per 4 oktober, de publicatie van de bedrijfsvergelijkingen Waterschapspeil 2022 en Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer 2022 vrij. Waterschapspeil is een sector brede overzichtsrapportage van het waterschapswerk. De Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer gaat op sectorniveau in op de prestaties en kosten van het zuiveringsbeheer.

Advies vergoeding AB-leden

Het Adviescollege Rechtspositie Politieke Ambtsdragers heeft een advies uitgebracht ten aanzien van de vergoeding voor leden van het algemeen bestuur. De commissie neemt kennis van het advies maar verzoekt de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om een betere onderbouwing van het advies. De commissie signaleert een toename van de werkzaamheden voor leden van het algemeen bestuur.

Verder besproken in de commissie

In de commissie is verder gesproken over:

  • Landelijke Voorziening Overstromingsinformatie (LVO). Vooruitlopend op besluitvorming in de CBCF van 18 november a.s. heeft de commissie van gedachten gewisseld over de LVO. Dit is een voorziening voor het ontsluiten van actuele, betrouwbare, complete, eenduidige en makkelijk toegankelijke overstromingsinformatie. Het doel van de LVO is om de hiervan afhankelijke werkprocessen zo goed mogelijk te ondersteunen. De commissie heeft aandacht gevraagd voor de bestuurlijke drukte en de financiële gevolgen van het instellen van zo’n voorziening;
  • Aanvraag Coronacompensatie waterschappen over 2020. De commissie stemt in met de aanvraag voor Coronacompensatie voor negen waterschappen over het verslaggevingsjaar 2020;
  • Uitvoerbaarheidstoets Decentrale Overheden en Normenkader. Dit betreft een handleiding om beleid te bevorderen dat zodanig wordt vormgegeven dat het goed uitvoerbaar is en uiteindelijk zijn doelen bereikt. Deze handleiding is voor nieuw beleid, maar kan ook worden toegepast op een wijziging van bestaand beleid.
  • De handleiding beschrijft een gezamenlijk proces voor het Rijk en de koepels van de decentrale overheden. De commissie onderschrijft het belang van zo’n proces;
  • Begroting 2023 Unie van Waterschappen. De commissie heeft kennisgenomen van de contributiebijdrage per waterschap over 2023. In de CBCF-vergadering van 18 november a.s. volgt een uitgewerkte begroting die past binnen de genoemde contributiebijdragen.

Lees hier de volledige agenda en stukken van deze vergadering

Waterschappen willen vaste partner blijven in veiligheidsregio’s

24 februari 2022

De waterschappen beheren kritieke infrastructuur zoals rioolwaterzuiveringen en dijken. Daarom moeten ze als specifieke crisispartner in de Wet Veiligheidsregio’s staan. Dat is de boodschap die Hetty Klavers namens de waterschappen inbracht bij het rondetafelgesprek evaluatie Wet Veiligheidsregio’s in de Tweede Kamer.



Deze wet wordt regelmatig geëvalueerd. De Tweede Kamer besloot dit keer om betrokkenen te horen in een rondetafelgesprek. De commissie Muller schreef de evaluatie.

Crisispartners

De Unie van Waterschappen ziet het rapport van de commissie Muller als een uitgebreide evaluatie met waardevolle inzichten. Wel hebben de waterschappen moeite met het punt om expliciet genoemde crisispartners zoals de waterschappen uit de wet te schrappen. De argumentatie hierachter lijkt te zijn dat veiligheidsregio’s zelf relevante netwerkpartners weten te betrekken.

Kritieke infrastructuur

Hetty Klavers gaf de Kamerleden mee dat waterschappen kritieke infrastructuur in beheer hebben. Niet alleen bij watercrises is het vanzelfsprekend dat waterschappen aansluiten bij het overleg van de veiligheidsregio’s. Ook bij situaties zoals cyberaanvallen en stroomuitval kan infrastructuur van waterschappen geraakt worden.

Veiligheid en volksgezondheid

Waterschappen zijn onder meer verantwoordelijk voor het kritieke proces van keren en beheren van oppervlaktewater en het zuiveren van afvalwater. Dit zijn werkzaamheden die de veiligheid en volksgezondheid nauw raken. Daarom is het belangrijk dat waterschappen expliciet in de wet genoemd blijven worden als crisispartner en dat ze aanschuiven bij de veiligheidsregio’s als lid van het algemeen bestuur. Het hebben van vaste relaties tussen crisispartners heeft grote meerwaarde bij een crisis.

Andere organisaties

Kamerlid Raymond Knops (CDA) vroeg tijdens het rondetafelgesprek waarom waterschappen uit de wet geschrapt worden. Daarop was het antwoord van Erwin Muller, de opsteller van het rapport, dat er vele andere organisaties in de wet verankerd willen worden.

Juiste afwegingen

Hanneke van der Werf (D66) vroeg hoe de waterschappen hun ideale rol zien in de veiligheidsregio’s. Hetty Klavers antwoordde dat de waterschappen de informatie over de toestand van het water aandragen, zodat de juiste afwegingen gemaakt kunnen worden. Ook pakken de waterschappen hun praktische taak op, zoals dijkbewakingen.

De Tweede Kamer evalueert de wet op 9 maart in een commissiedebat.

> Evaluatie Wet veiligheidsregio’s

CBCF vergadert over coronacompensatie voor waterschappen

10 februari 2022

In januari heeft de commissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën (CBCF) van de Unie van Waterschappen extra vergaderd. Belangrijkste onderwerp was de coronacompensatie voor waterschappen over 2020.



Na het uitbreken van de coronacrisis is regelmatig gekeken naar de financiële effecten van deze crisis voor de waterschappen. Daarbij bleek dat aan de kostenkant kostenverhogingen als gevolg van corona en onderbesteding elkaar min of meer in balans hielden. Wel verwachtten de waterschappen over 2020 minder belastinginkomsten te ontvangen. Dit als gevolg van de maatregelen die in verband met de coronacrisis zijn genomen. Denk aan minder opbrengsten zuiveringsheffing, meer kwijtschelding, meer vorderingen waarvoor geen verhaalsmogelijkheid meer bestaat, en minder opbrengsten invorderingsrente.

Inkomstenderving

In overleg met het kabinet is vervolgens de toezegging gedaan dat de waterschappen compensatie kunnen krijgen voor deze inkomstenderving. Uitgangspunt daarbij is een reële compensatie van de gederfde inkomsten door de coronacrisis over 2020 én 2021. De Unie heeft op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de aanvraag voor coronacompensatie over het verslaggevingsjaar 2020 voor de waterschappen in beeld gebracht. Het doel daarvan is om deze aanvragen gezamenlijk in te dienen.

Opbrengst zuiveringsheffing

De reacties van de waterschappen op de berekeningssystematiek lopen uiteen, met name als het gaat om de opbrengst zuiveringsheffing. De hoogte van deze opbrengst wordt ieder jaar door verschillende componenten beïnvloed. En die componenten hebben niet allemaal een relatie met de coronacrisis.

Compensatieverzoek indienen

De commissie heeft over deze reacties gesproken en besloten dat de waterschappen een verzoek voor coronacompensatie gaan indienen. De hoogte van de aan te vragen compensatie is gebaseerd op reële cijfers. Alle waterschappen bepalen of ze op basis van deze reële cijfers voor coronacompensatie in aanmerking komen. Het ministerie van BZK heeft onder meer als voorwaarde gesteld dat de cijfers één op één zijn terug te vinden in de begroting en jaarrekening van de waterschappen. Door het besluit van de commissie om nu uit te gaan van reële cijfers, is dit niet meer mogelijk. Het compensatieverzoek zal om die reden voorzien worden van een accountantsverklaring.

Andere onderwerpen

In de commissie is verder gesproken over een gewijzigde financiering van het collectieve ondersteuningsprogramma vanuit het Waterschapshuis voor de implementatie van de Wet open overheid.

> Bekijk de volledige agenda en stukken van deze vergadering

Nieuwe bestuursleden Unie van Waterschappen

17 december 2021

De Unie van Waterschappen verwelkomt 3 nieuwe bestuursleden. Luzette Kroon, Jeroen Haan en Vincent Lokin gaan deel uitmaken van het dagelijks bestuur van de vereniging van de Nederlandse waterschappen. Rogier van der Sande is herkozen als voorzitter.



De vacatures komen vrij omdat de bestuursleden Hein Pieper, Hetty Klavers en Toine Poppelaars hun maximale zittingsduur hebben bereikt of binnenkort bereiken. De waterschappen zijn in de ledenvergadering van 17 december akkoord gegaan met de kandidaten die de selectiecommissie heeft voorgedragen. Ook hebben de leden de termijn van Rogier van der Sande als voorzitter met 3 jaar verlengd.

Uitdaging in het waterbeheer

Rogier van der Sande: “Ik vind het een eer om mijn rol als voorzitter nog een termijn te mogen vervullen. Juist nu de waterschappen voor de grote uitdaging staan om het waterbeheer op peil te houden, terwijl de gevolgen van klimaatverandering steeds sterker merkbaar worden in ons dagelijks werk. Ik ben erg blij met de nieuwe bestuursleden. Stuk voor stuk brengen zij veel kennis en ervaring mee. Ik heb er alle vertrouwen in dat we samen met veel frisse energie en toewijding een bijdrage kunnen leveren aan het behartigen van de belangen van de waterschappen.”

Innovatie en internationaal

Luzette Kroon, dijkgraaf van Wetterskip Fryslân, wordt bestuurslid innovatie en internationaal per 17 december. Zij is in het verleden burgemeester en wethouder geweest en algemeen bestuurslid bij waterschappen. Bij de VNG was zij bestuurslid en vicevoorzitter van de commissie Europa en Internationaal. Onder de portefeuille innovatie en internationaal vallen onder meer Dutch Water Authorities, het programma Blue Deal, Bureau Brussel en de overkoepelende innovatiethema’s.

Waterveiligheid

Als bestuurslid waterveiligheid wordt Jeroen Haan benoemd per 1 januari 2022. Hij heeft vanuit diverse functies brede -bestuurlijke- ervaring opgedaan, als hoogheemraad en als (vice)voorzitter/lid van onder meer het Bestuurlijk Platform Zoetwater, het Deltaprogramma zoetwater en de stuurgroep Deltaprogramma. Hij is sinds 2019 dijkgraaf van hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Binnen zijn nieuwe portefeuille gaat hij zich onder meer bezig houden met waterveiligheid, wegenbeheer, het Deltaprogramma en de samenwerking met Rijkswaterstaat.

Financiën en digitalisering

Per 1 april 2022 wordt Vincent Lokin bestuurslid financiën en digitalisering en tevens penningmeester. Hij is dagelijks bestuurder bij waterschap De Dommel en heeft eerder jarenlang bij een bankinstelling gewerkt. Naast financiële inzichten heeft hij veel ervaring opgedaan met governance-vraagstukken en samenwerking in verenigingsverband. De portefeuille bestaat naast financiën en digitalisering onder meer uit bedrijfsvergelijkingen, arbeidsvoorwaarden, de Omgevingswet, juridische zaken en personeelszaken.

Terugblik op de Commissie Waterkeringen van 1 juni

14 juni 2022

Op 1 juni kwam de Commissie Waterkeringen (CWK) van de Unie van Waterschappen bij elkaar. De commissieleden spraken onder meer over grondverwerving HWBP en over het Manifest Waterveiligheid.



Grondverwerving Hoogwaterbeschermingsprogramma

In de subsidieregeling Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) staat dat grondverwerving subsidiabel is als het sober en doelmatig is. Uit de uitwerking van het referentiebeeld voor de groene dijk blijkt dat grondverwerving én het vestigen van recht door het waterschap doelmatig kunnen zijn. Ze kunnen dus beide voor HWBP-subsidie in aanmerking komen.

De CWK heeft met grote meerderheid ingestemd om de gevraagde besluiten in het programmabestuur HWBP in te brengen voor besluitvorming. Dat betekent dat voorgesteld wordt om de Handreiking subsidiabele en niet-subsidiabele kosten voor toepassing van de Regeling subsidies hoogwaterbescherming 2014 aan te passen.

Het ontwerp van de versterkingsmaatregel, inclusief beheer en onderhoud, staat daarmee centraal bij de bepaling van de subsidie van grondverwerving. Wel of geen grondverwerving is een integraal onderdeel van de afweging van de maatregelen. De Life Cycle Costing analyse (LCC) is het instrument voor de afweging van de maatregelen en om de doelmatigheid van de maatregel te onderbouwen.

Daarnaast wordt voorgesteld

  • het referentiebeeld Eigendomspositie bij dijkversterking in grond vast stellen voor vergelijkbare situaties;
  • subsidiering van strategische grondaankopen niet toe te staan (ongewijzigd beleid);
  • overhoeken tot 3 procent van het totaal benodigd oppervlak voor versterking subsidiabel te maken.

De voorwaarde van de CWK is dat er na 2 en na 4 jaar een evaluatie plaatsvindt, met de toezegging dat wanneer er voor die tijd al spanning optreedt dit in de CWK wordt geagendeerd.

Omgang met ‘kleine kans groot gevolg’-risico’s in het HWBP

De huidige omgang met reserveringen voor risico’s met een kleine kans dat ze optreden maar met grote gevolgen, kunnen leiden tot niet doelmatige omgang met de subsidieregeling of tot onwenselijk grote gevolgen voor de waterschappen.

De CWK stemt in met het voorstel om dergelijke kwantificeerbare risico’s voorwaardelijk te beschikken en voor dergelijke risico’s die niet-kwantificeerbaar zijn de hardheidsclausule toe te blijven passen.

De CWK stemt in met de absolute drempelwaarde en is benieuwd hoe dat uitpakt in de evaluaties na 2 en na 4 jaar. Ook stemt de CWK in met de principeafspraak dat de voorwaardelijke beschikking geldt na overschrijding van geraamd budget. De programmadirectie wordt gevraagd dit uit te werken.

Manifest Waterveiligheid

De CWK-leden hebben voor een deel overeenstemming over het Manifest, maar zijn kritisch over een aantal aangedragen aanpassingen die nog niet zijn doorgevoerd. De voorzitter zegt toe daar nog een keer naar te kijken. Met dit voorbehoud en met waardering voor de inzet wordt het Manifest Waterveiligheid vastgesteld. Toepassing van het Manifest vraagt om strategische besprekingen in de CWK.

Voortgang Implementatieplan ‘Naar een realistisch en betrouwbaar HWBP’

De uitvoering van het implementatieplan heeft een goede start gemaakt. De goede bestuurlijke betrokkenheid uit zich mede in betrokkenheid van de bestuurlijk ambassadeurs en door de aanwezigheid van CWK-leden bij de kick-off. De alliantiepartners hebben gezorgd voor de benodigde ambtelijke inzet om de aanbevelingen uit te werken. Dit kwartaal zijn de eerste resultaten al opgeleverd, bijvoorbeeld in de kadernota. Het programmabestuur HWBP kan het implementatieplan op 5 juli vaststellen nu de capaciteit rond is. De bestuurlijk ambassadeurs vullen aan dat de ambitie hoog ligt, maar dat het nu te vroeg is om concrete uitwerking te bespreken.

HWBP Kadernota programma 2024-2035

De CWK stemt in met de hoofdlijnen in de kadernota. Deze nota legt de regels vast voor de programmering die dit jaar gemaakt wordt voor de periode 2024 t/m 2035. De CWK is wel kritisch omdat er op onderdelen onderbouwing mist voor de wijzigingen. Ook zijn de consequenties voor de waterschappen onduidelijk. De programmadirectie zegt toe de kadernota te verduidelijken en volgend jaar opnieuw zijn best te doen de Werkgroep Waterkeringen tijdig te betrekken.

Overige onderwerpen

Bij de bespreking van de voortgang van de beoordelingen van primaire keringen is ingestemd met het afstemmen van de boodschap en het moment van de publiekscommunicatie. De CWK heeft ingestemd met het doorzetten van het gebruik van het Waterveiligheidsportaal in de tweede beoordelingsronde van primaire keringen. De CWK heeft kennis genomen van de vertragende mijlpalen in het HWBP en ingestemd met het voorstel dit later in het jaar te bespreken. De voorzitter heeft toegelicht dat de programmadirectie HWBP een nieuwe analyse heeft gemaakt van de realisatie van projectgebonden bijdragen. Nadat het programmabestuur HWBP op 5 juli 2022 hierover gesproken heeft, worden de Minister en de CWK schriftelijk geïnformeerd. Daarna wordt ook in de CWK geagendeerd of de financiële prikkel van projectgebonden bijdrage bijdraagt aan het sober en doelmatig uitvoeren van projecten, en hoe we als alliantie met de uitwerking van deze financiële prikkel omgaan.

Terugkoppeling commissie bestuurszaken, communicatie en financiën

22 november 2021

Op 12 november kwam de Uniecommissie Bestuurszaken, Communicatie en Financiën (CBCF) van de Unie van Waterschappen digitaal bij elkaar. Een korte samenvatting van de hoofdpunten.

Bootje gevouwen van een 100 euro biljet

Vergoeding kosten Wet open overheid

De CBCF heeft positief geadviseerd op het voorstel Vergoeding kosten Wet open overheid (Woo). De Wet open overheid vervangt de huidige Wet openbaarheid van bestuur en treedt naar verwachting volgend jaar 1 mei in werking. De waterschappen krijgen na overleg van de Unie met het Rijk compensatie voor zowel de incidentele implementatiekosten als de extra structurele kosten die het gevolg zijn van de Woo. De toezegging bedraagt over de jaren 2022-2027 € 23,5 miljoen. Bij instemming door de Ledenvergadering met het voorstel zouden de eerste middelen in 2022 kunnen worden uitbetaald.

Het is de bedoeling dat de waterschappen bij deze implementatie worden ondersteund vanuit het Waterschapshuis (hWh). Hiervoor is van de totale toezegging € 375.000 gereserveerd. De CBCF zal bij goedkeuring door de Ledenvergadering hWh opdracht geven het plan te gaan ontwikkelen en uitvoeren. hWh zal hier vervolgens mee aan de slag gaan.

Besproken in de commissie

In de commissie is verder gesproken over:

  • de lastenontwikkeling van de waterschappen in 2022, waarover een persbericht is uitgegaan;
  • de compensatie van het Rijk voor gederfde belastingopbrengsten over het jaar 2021;
  • de kostenvergoeding van het Rijk i.v.m. de kindertoeslagaffaire;
  • de schuldpositie van de waterschappen n.a.v. radio-uitzendingen van het programma Argos en artikelen in de Groene Amsterdammer.

Sessie Omgevingswet

Na afloop van de vergadering in de commissie in een aparte sessie bijgepraat over de stand van zaken voor de waterschappen m.b.t. de Omgevingswet i.r.t. andere overheden. Het beeld is dat de waterschappen goed op koers liggen richting de implementatie op 1 juli 2022.

> Volledige agenda en stukken van deze vergadering