Waterschappen leveren inbreng voor commissiedebat Water

3 juni 2024

Op dinsdag 25 juni is het jaarlijkse commissiedebat Water in de Tweede Kamer. De waterschappen stuurden hun aandachtspunten naar de commissieleden, verdeeld over de thema's waterveiligheid, waterkwaliteit, waterkwantiteit en de sturende rol van water en bodem in ruimtelijke plannen.



Waterveiligheid

Door zeespiegelstijging zijn er in de toekomst hogere en bredere dijken nodig. Beide investeringen kosten veel ruimte en geld. Tot en met 2028 hebben het Rijk en de waterschappen hiervoor financiële afspraken gemaakt. Het Landelijk Veiligheidsbeeld toont echter aan dat de opgave voor dijkversterkingen tot 2050 nog groter is dan de periode ervoor. Daarom zijn er voor deze periode nieuwe afspraken nodig over de gedeelde financiering. Dat vraagt ook om een jaarlijkse verhoging van de bijdrage van de waterschappen.

Waterkwaliteit

Het is zeer de vraag of Nederland de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) gaat halen, schrijven de waterschappen in hun inbreng. Ze zetten hiervoor alle zeilen bij. Uit de tussenevaluatie blijkt dat in meer dan de helft van de KRW-meetpunten een goede toestand voor nutriënten (stikstof en fosfor) reëel is, maar onvoldoende om alle doelen in 2027 te halen. De waterschappen onderzoeken nu waar en in hoeverre controle op industriële lozingen kan bijdragen aan vermindering van zorgwekkende stoffen in het water. 

Sturende rol van water en bodem

Extreem weer doet zich steeds vaker en heviger voor. Om schade en overlast aan woningen te voorkomen, moeten woningbouwprojecten waterbestendig worden uitgevoerd. De waterschappen pleiten daarom voor het opnemen van toekomstbestendige bouwvoorschriften in het Bouwbesluit, een afdwingbare watertoets en een waterlabel voor huizen. Zelf kunnen de waterschappen alleen regels opstellen die betrekking hebben op het watersysteem, niet op de ruimtelijke inrichting.

Waterkwantiteit

De waterschappen willen beter zicht op grondwateronttrekkingen, met name in gebieden waar de watervoorraad onder druk staat. Een landelijke vergunningsplicht voor alle grondwateronttrekkingen vinden de waterschappen niet doelmatig. Ze zoeken de oplossing daarom in een lokale aanpak. De focus ligt daarbij in eerste instantie op gebieden die gevoelig zijn voor droogte.  

> Lees de volledig inbreng

Hoogwaterpiek nadert Nederland: waterschappen alert

14 december 2023

Dit weekeinde bereikt een hoogwaterpiek de grote rivieren in Nederland. Het gaat om smeltwater uit de Alpen. De waterschappen houden de situatie nauwlettend in de gaten, maar voorzien geen problemen.

hoogwater

De komende dagen zijn er verhoogde waterstanden in meerdere gebieden in Nederland, zoals in waterschap Drentse Overijsselse Delta, waterschap Rivierenland en hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden. De hoogwaterpiek komt volgens de voorspelling hoger uit dan de vorige piek in november. Gemalen draaien om overtollig water af te voeren. Om water tijdelijk op te slaan, zijn bergingsgebieden ingezet. De waterschappen controleren de dijken, stuwen en duikers regelmatig, zodat er snel geschakeld kan worden bij eventuele overlast of schade. Omdat de weersvoorspellingen voor de komende dagen weinig neerslag laten zien, verwachten de waterschappen geen grote problemen.

Verhoogde waterstanden

De hoogwaterpiek wordt veroorzaakt door regen en smeltwater uit de Alpen. Vooral op de grote rivieren die in beheer zijn van Rijkswaterstaat zal dit zichtbaar zijn door ondergelopen uiterwaarden.  Ook in andere rivieren, beken en vaarten die in beheer zijn van de waterschappen stijgt de waterstand door de hoge rivierstanden, maar ook door de vele neerslag die de afgelopen weken bij ons en in de buurlanden om ons heen is gevallen.

Water vasthouden voor droge periodes

De grondwaterstanden zijn overal in het land aangevuld en tot boven normaal gestegen. De waterschappen slaan het water zoveel mogelijk op in het water- en bodemsysteem voor drogere periodes. De grond is echter op veel plekken verzadigd en neemt geen regenwater meer op. Om wateroverlast te voorkomen, voeren veel waterschappen daarom overtollig water af naar zee en de grote rivieren.

> Lees meer over het thema waterkwantiteit

> Lees meer over de verhoogde waterstanden op de website Ons Water

Waterschappen deden mee aan grootschalige cyberoefening ISIDOOR

De Unie van Waterschappen en 6 waterschappen deden begin december mee aan ISIDOOR 2023, de grootste cyberoefening van Nederland. In totaal namen 3000 medewerkers van meer dan 120 publieke en private organisaties deel aan de oefening. Het voornaamste doel voor de waterschappen was het testen en verstevigen van de samenwerking tussen de onderlinge waterschappen, de Unie van Waterschappen, CERT Watermanagement (CERT-WM) en het Departementaal Coördinatiecentrum Crisisbeheersing.

isidoor-cyberoefening-vrouw achter computer

Waterschappen fictief gehackt

De ISIDOOR-oefening wordt jaarlijks georganiseerd door het ministerie van Justitie en Veiligheid en duurde 3 dagen. Hierin werden de waterschappen fictief gehackt. “We oefenden welke afwegingen je dan maakt, en hoe je opereert als sector in plaats van als individueel waterschap”, vertelt Aart Los, beleidsadviseur Waterveiligheid en Crisisbeheersing bij de Unie van Waterschappen. “Ons hoofddoel was om beter op elkaar in te spelen, zodat we beter zijn voorbereid op een eventuele cybercrisis. Zo’n crisis kan bijvoorbeeld kantoorsystemen aantasten, maar ook bedieningssystemen van zuiveringen en gemalen. En voor de meeste waterschappen is cyberveiligheid minder bekend terrein dan bijvoorbeeld hoogwater of piekbuien.”

Schakel tussen ministeries en waterschappen

“De Unie van Waterschappen doet jaarlijks mee aan de cyberoefening vanuit onze formele liaisonrol”, vervolgt Los. “Dat betekent dat we in geval van een crisis de informatiemakelaar zijn tussen de ministeries en de waterschappen. Dus ook bij een cybercrisis zijn we de schakel daartussen.” In totaal deden tientallen medewerkers van de waterschappen mee.

Leerpunten en evaluatie ISIDOOR

Het grootste leerpunt uit de oefening? “Dat we de crisiscoördinatoren en cyberexperts van de waterschappen meer moeten samenbrengen”, antwoordt Los. “Het liefst door structurele overleggen in te plannen, zodat we nog meer naar elkaar toe groeien, dezelfde taal spreken en dezelfde procedures volgen. We willen elkaar dus meer gaan zien en opzoeken. Daarnaast heeft CERT-WM de waterschappen goed bijgestaan.” In 2024 gaan de waterschappen verder met de opgedane inzichten.

> Lees meer over crisisoefening ISIDOOR 2023

Waterschappen kunnen inschrijven voor Duurzame GWW-Parels

18 februari 2021

Ondertekenaars van de Green Deal Duurzaam GWW 2.0 kunnen duurzame grond-, water- en wegenbouwprojecten (GWW) aanmelden voor de ‘Duurzame Parel’. Ook de waterschappen worden opgeroepen mee te doen aan de wedstrijd.



De Green Deal Duurzaam GWW 2.0 is verlengd tot medio 2021. Dat is een mooie kans om op zoek te gaan naar inspirerende projecten die een toonbeeld zijn van duurzame ontwikkeling binnen de GWW en die in het zonnetje te zetten met een Duurzame Parel.

Wat is de Green Deal Duurzaam GWW 2.0?

De Green Deal Duurzaam GWW 2.0 heeft als ambitie om duurzaamheid een integraal onderdeel te laten zijn van spoor- , grond-, water- en wegenbouwprojecten. Alle 21 waterschappen hebben deze green deal ondertekend. Onderdeel van de green deal is de praktische Aanpak Duurzaam GWW. Deze werkwijze maakt duurzaamheid in GWW-projecten concreet zonder vooraf voor te schrijven hoe de duurzaamheidswinst behaald wordt.

Inschrijven voor de Duurzame Parel

GWW-projecten met een belangrijke duurzaamheidscomponent kunnen tot 15 april worden aangemeld. De Parels worden eind juni uitgereikt aan de opdrachtgever en opdrachtnemer van de winnende projecten.

Meer informatie en aanmelden

E-zine Duurzaam GWW bij waterschappen

In het e-zine ‘7 jaar Duurzaam GWW bij de waterschappen’ wordt teruggeblikt op de (bijna) afgelopen Green Deal 2.0. De meeste waterschappen zijn voorbij de pilotfase, voor hen is het toepassen van de Aanpak Duurzaam GWW inmiddels de normale gang van zaken. Van alle waterschappen wordt in het e-zine een voorbeeldproject uitgelicht.

Lees het e-zine

Webinar Duurzaam GWW

Op 11 februari werd gereflecteerd op de afgelopen jaren Green Deal Duurzaam GWW 2.0 tijdens een webinar. Ook blikten de sprekers vooruit op het vervolg op de Green Deal Duurzaam GWW.

Kijk de bijeenkomst terug