Extra bijeenkomst Commissie Waterkeringen over stabiliteit HWBP

13 december 2021

De Uniecommissie Waterkeringen (CWK) is op 3 december een keer extra bij elkaar gekomen. Er is gesproken over 2 adviezen over de stabiliteit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP).



De bestuurlijke werkgroep Stabiliteit en de Adviesraad werkten dit jaar aan deze adviezen om de aanhoudende instabiliteit en onvoorspelbaarheid in de uitvoering van het HWBP aan te pakken.

Adviezen

Het advies van de bestuurlijke werkgroep Stabiliteit gaat in op onder meer flexibeler programmeren, bestuurlijk meer sturen op tijd en geld, risico’s meer zelf dragen bij vertragingen, vergroten voorspelbaarheid van de solidariteitsbijdragen, en meer investeren aan de voorkant van een project.
Het advies van de Adviesraad gaat in op onder andere doorgroeien naar een gezamenlijke gedragen programmasturing, een meer gemeenschappelijke toon in communicatie en meer kennisuitwisseling.

Goede kwaliteit

De CWK is blij met de kwaliteit van de adviezen. De problematiek en de gegeven adviezen zijn duidelijk doorleefd. De commissie heeft beide adviezen omarmd, ondanks enkele kanttekeningen.

Eén ontwikkelagenda

De commissie adviseert om één ontwikkelagenda te maken voor beide adviezen. Daarin moet een deel gericht zijn op de korte termijn (optimalisatie) en een deel op de lange termijn (transformatie). De ontwikkelagenda bevat dan ook een verdiepingsslag en concretisering, waaronder het in beeld brengen van de impact. In de ontwikkelagenda staat ook het vervolgproces: wie doet wat? De vorm volgt daarbij de inhoud van de agenda.

Bestuurlijk en ambtelijk

Het is noodzakelijk om onderscheid te maken tussen de bestuurlijke tafel en de ambtelijke tafel, en tussen wat de waterschappen zelf moeten doen en wat de alliantie samen moeten doen. De CWK roept op om bij de uitwerking zoveel mogelijk gebruik te maken van de reguliere overlegvormen.

Terugblik op de commissie Waterkeringen van 26 mei

22 juni 2021

26 mei kwam de commissie Waterkeringen (CWK) weer bij elkaar. Er werd onder meer gesproken over de subsidieregeling van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en de beoordeling van primaire keringen. Een samenvatting.



Vervolg evaluatie subsidieregeling HWBP: kleine kans, groot gevolg

In 2019 is de subsidieregeling HWBP geëvalueerd. In 2020 en 2021 hebben de betrokken partijen, waaronder de Unie van Waterschappen, gewerkt om de aanbevelingen en vebeterpunten van de evaluatie uit te werken.

De CWK heeft de voorkeur om variant 1 van de subsidieregeling van het HWBP uit te proberen. Variant 1 houdt in dat er wordt uitgekeerd op het moment dat zich een risico met een kleine kans voordoet maar met een groot gevolg. Het gaat om risico’s die vooraf gekwantificeerd kunnen worden en om risico’s die alleen kwalitatief benoemd kunnen worden.

De CWK wil afspraken maken over de proef. Als variant 1 in de proef toch niet de juiste oplossing is voor subsidies die beter passen bij de werkelijke kosten, kan variant 3 een alternatief zijn. Variant 3 houdt in dat er wordt uitgekeerd op het moment dat de raming in een bepaalde mate wordt overschreden. Daarbij is het ook belangrijk wat de resultaten van de evaluatie Waterwet zijn. Variant 3 past momenteel namelijk niet binnen de wet.

Vervolg evaluatie subsidieregeling HWBP: grondverwerving

De CWK besluit alle beslispunten over grondverwerving in september in zijn geheel te behandelen wanneer er ook een voorstel ligt als alternatief op het subsidiëren van het grondverwervingsbeleid van waterschappen.

Vervolg Evaluatie subsidieregeling HWBP: algemeen

De CWK stemt in met het delen van werkelijke kosten om van elkaar te leren en het referentiekader te blijven ontwikkelen. Bij het toepassen van het referentiekader moet oog blijven voor de diversiteit van de projecten. De afronding van de evaluatie wordt ter kennisname aangenomen.

Voortgang beoordelingen primaire keringen

De CWK bevestigt dat de bestuurlijke wil en ambitie er is om de beoordelingen van primaire keringen volgens planning af te ronden. Bestuurders houden vinger aan de pols. Het ‘directeuren aanjaagteam’ helpt waar nodig.

Financiering strategische samenwerking netbeheerders en waterschappen

Op 6 november 2020 heeft de CWK ingestemd met de oprichting van de strategische samenwerking netbeheerders en waterschappen (SSWN) en financiële bijdrage daaraan. De SSWN is, in navolging van de POV Kabels en Leidingen, opgericht om te zorgen voor betere samenwerking tussen waterbeheerders en netbeheerders. De CWK stemt nu in met het voorstel om de bijdrage evenredig te verdelen over de waterschappen.

Financiering boeggolf in de programmering HWBP in de jaren 2024 – 2025

De CWK stemt unaniem in met het voorstel dat de waterschappen 50 procent van de boeggolf voorfinancieren met projecten in 2024 en 2025. Ook stemt de CWK in met het vrijwaren van waterschap Amstel, Gooi en Vecht van voorfinanciering. Dit besluit is nog onder voorbehoud van afstemming met het dagelijks bestuur van enkele waterschappen.

Het besluit over de verdeling van de rentekosten wordt in september genomen. Er ligt dan een nieuw voorstel met varianten voor verdeling rentelasten en mogelijkheden om als waterschappen op vrijwillige basis gezamenlijk een lening aan te trekken.

Kadernota

De kadernota beschrijft de kaders voor het opstellen van de HWBP-programmering 2023 – 2034. De CWK geeft een positief advies aan de vertegenwoordiging in het programmabestuur HWBP.

College van Rijksadviseurs brengt advies uit over HWBP

24 juli 2020

De aanpak van waterveiligheidsopgaven kan volgens het College van Rijksadviseurs (CRa) meer kwaliteit opleveren als de verantwoordelijke overheden slimmer samenwerken. Dit is de kern van het advies “Van ‘sober en doelmatig’ naar ‘slim en doelmatig'” dat het CRa op 20 juli heeft aangeboden aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat en de programmadirectie van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP).



Het HWBP is het programma waarin het Rijk met waterschappen en andere regionale overheden samenwerkt om in 2050 alle primaire waterkeringen te laten voldoen aan de wettelijke normen. Het HWBP heeft volgens het CRa door de veelheid en spreiding van de projecten minder dan haar voorganger Ruimte voor de Rivier het imago van een Groot Project, maar is dat nadrukkelijk wel. Het HWBP versterkt meer dan 1.000 kilometer waterkeringen.

Maatschappelijke meerwaarde

Het HWBP biedt volgens het CRa, naast het doel van verbeterde veiligheid, ook veel kansen om maatschappelijke meerwaarde te realiseren. Denk daarbij aan de zorg voor de kwaliteit van landschappen, dorpen en steden en daarbij behorende maatschappelijke en economische belangen. Het College ziet in haar advies voor alle betrokken overheden kansen om met de miljoeneninvesteringen een zo groot mogelijk rendement voor het publieke belang te realiseren.

Aandacht ruimtelijke kwaliteit

De Unie van Waterschappen is één van de alliantiepartners binnen het HWBP en onderschrijft het belang om de waterveiligheidsopgave aan te grijpen als kans om de ruimtelijke kwaliteit te vergroten. Dit thema krijgt binnen het HWBP dan ook veel aandacht. Dat wordt ook duidelijk door de vele voorbeelden hiervan die in het rapport worden aangehaald.

Vergelijken is lastig

Het College van Rijksadviseurs verwijst in het rapport vaak naar Ruimte voor de Rivier. De Unie van Waterschappen benadrukt dat het vergelijken van het HWBP met Ruimte voor de Rivier op dit punt lastig is. Dit project had ruim een miljard euro meer beschikbaar voor ruimtelijke ontwikkeling vanuit de algemene middelen. Ruimtelijk beleid is daarna gedecentraliseerd.

> Hoogwaterbeschermingsprogramma: van ‘sober en doelmatig’ naar ‘slim en doelmatig’